İntihar Sonrası Yas Süreci: Bir Sistematik Gözden Geçirme

DAĞ B. N., ALKAR Ö. Y.

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, cilt.14, sa.3, ss.371-382, 2022 (Hakemli Dergi)

Özet

İntihar literatürde sıkça üzerinde durulan bir konu olagelmişken, ölümle sonuçlanan intihar sonrasında geride kalanların nasıl bir yas süreci yaşadıkları göz ardı edilen konulardan biri olmuştur. Sistematik derlemenin amaçları arasında, bu konuda literatüre katkı sağlamak ve intihar sonrası yas süreci yaşayan yakınların yas süreçlerinin nasıl şekillendiğini anlayabilmek bulunmaktadır. Ek olarak yasa yönelik hayata geçirilebilecek müdahale programlarında dikkat edilmesi gereken önemli noktalara değinilmiştir. Bu doğrultuda, sistematik derleme çalışmasına intihar eden kişinin geride kalan yakınlarının risk grubunda olup olmadığının belirlenebilmesi için karşılaştırılmalı grupların bulunduğu nicel çalışmaların ve yaşanılan yas sürecini derinlemesine anlayabilmek için yapılan nitel çalışmaların birlikte dahil edilmesine karar verilmiştir. Uluslararası veri tabanları taranmış ve sistematik derlemeye 24 çalışma dahil edilmiştir. Derlemenin akış diyagramı ve çalışmaların özeti tablolarla birlikte sunulmuştur. Bulgulara göre, intihar sonrası yas süreci yaşayan kişilerin yas sürecinin farklı bir biçimde şekillendiği dile getirilebilir. Sosyal destek mekanizmalarında yaşanabilecek eksiklik, damgalanma riskinin var olması, kişinin kendine zarar verici davranışlar içinde bulunma riskinin olması gibi faktörler farklılıklar bağlamında ele alınmıştır. İntihar sonrası yas süreci yaşayan kişilerin yas sürecine dair dikkat edilmesi gereken noktalar ve buna yönelik öneriler çalışmanın tartışma ve sonuç bölümünde verilmiştir. Gerçekleştirilemeyen törenler, sosyal destekteki eksiklik, damgalanma ve intiharı anlamlandırabilme sürecinin terapistlerin müdahale aşamasında dikkat etmesi gereken noktalar olabileceği aktarılmıştır.
Suicide has been a frequently studied subject in the literature, whereas the grief process experienced by the survivors after suicide has been one of the neglected topics. Contributing to the literature and being able to understand how the bereavement processes of people shaped who experience the grief after suicide are the purposes of the systematic review. Accordingly, it was decided to include quantitative studies with comparative groups in order to understand whether these people are in the risk group or not, and qualitative studies to understand the grieving process in deeply. International databases were searched and 24 studies were included in the systematic review. The Prisma chart of the review and the summary of the studies are presented with the tables. According to the findings, it can be stated that the bereavement process of people who experience the grief process after suicide is shaped in a different way. The existence of factors such as the lack of social support mechanisms, the risk of stigmatization, the risk of self-harming behaviors can be considered in the context of differences. Points to be considered about the bereavement process of people who have experienced a post-suicide grief and suggestions for this grief process are given in the discussion and conclusion part of the study. Unfulfilled rituals, lack of social support, stigmatization and the process of making sense of suicide are the factors that therapists should pay attention to during the intervention phase.