Üretim Hatalarının Organizasyon Sorumluluğu Bağlamında Ele Alınması
Adalet Dergisi , cilt.73, ss.757-795, 2024 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 73
- Basım Tarihi: 2024
- Doi Numarası: 10.57083/adaletdergisi.1573664
- Dergi Adı: Adalet Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.757-795
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Sanayi devriminden itibaren ortaya çıkan teknolojik gelişme ve modernleşme, insanların ihtiyaçlarını çeşitlendirmektedir. Bu çeşitliliğin ise tek kişiden oluşan işletmeler tarafından sağlanması mümkün değildir. Aksine karmaşık üretim süreçlerine hâkim olabilen ve birden fazla çalışanın yer aldığı büyük işletmeler gerekliliktir. Söz konusu işletmelerde ham madde, araç gereç, makine ve çalışanların sayı veya nitelik itibariyle yetersizliği ya da organizasyonun gereği gibi kurulmaması, ürünlerin hatalı üretimine yol açar. Hatalı üretilen ürünlerin ise kullanıcı veya üçüncü kişilerin şahıs ya da malvarlığını zarara uğratması çoğu zaman kaçınılmazdır. Özellikle üretim sürecinde yaşanan aksaklıklar, üreticinin işletmesindeki çalışma düzenini zararın doğmasını engelleyecek şekilde koordine etmemesi organizasyon sorumluluğunu ortaya çıkarır. Organizasyon sorumluluğu, büyük işletmelerdeki iş bölümünün, uzmanlaşmanın ve karmaşanın yarattığı tehlikenin gerektirdiği bir sorumluluktur. Tarihsel süreç içerisinde ise organizasyon sorumluluğu, adam çalıştıranın sorumluluğu temelinde gelişmektedir. Özellikle üretim hatalarının yol açtığı zararların, ürün sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yürürlüğü öncesinde sözleşmeden doğan sorumluluk ve haksız fiil sorumluluğu bağlamında adilâne bir şekilde tazmin edilmemesi, söz konusu dönem için organizasyon sorumluluğunun önemini arttırmaktadır. Zaman içerisinde ürün sorumluluğunun gerek Türk gerekse de Kıta Avrupa’sında yasal bir düzenleme bulmuş olması ise organizasyon sorumluluğunun önemini azaltmamaktadır.
Technological development and modernization since the industrial revolution have diversified people's needs. This diversity cannot be achieved by one-person businesses. On the contrary, large enterprises that can master complex production processes and have more than one employee are a necessity. In these enterprises, the inadequacy of raw materials, tools, machinery and employees in terms of number or quality, or the failure to establish the organization properly, leads to faulty production of products. It is often inevitable that defective products will cause damage to the person or property of the user or third parties. In particular, disruptions in the production process, the failure of the manufacturer to coordinate the working order in the enterprise in a way to prevent the occurrence of damage reveals organizational responsibility. Organizational responsibility is a responsibility required by the danger created by the division of labor, specialization and complexity in large enterprises. In the historical process, organizational liability develops on the basis of the liability of the employer. In particular, the fact that the damages caused by production defects were not fairly compensated in the context of contractual liability and tort liability prior to the enactment of the regulations on product liability increases the importance of organizational liability for the period in question. The fact that product liability has found a legal regulation both in Turkey and Continental Europe over time does not diminish the importance of organizational liability.