İŞİTME KAYIPLI YETİŞKİNLERDE YAŞAM DOYUMU VE YETİ YİTİMİ İLE İŞİTSEL YETERSİZLİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
KBB-Forum, cilt.24, sa.3, ss.193-200, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 24 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2025
- Dergi Adı: KBB-Forum
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.193-200
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Yetişkin işitme kayıplı bireylerin, işitsel yetersizlik düzeyine bağlı olarak sosyal yaşantılarında karşılaştıkları engelleri anlamak, işlevsel kayıpları tespit etmek ve işitsel yetersizliklerinin yaşam standartlarına olan etkisini belirlemek hedeflenmektedir. Yöntem ve Gereçler: Çalışmaya yaşları 18-60 arasında değişen yetişkin işitme kayıplı birey dahil edildi. Katılımcılara Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ), Dünya Sağlık Örgütü Yeti Yitimi Değerlendirme Çizelgesi (WHODAS 2.0) ve Amsterdam İşitsel Yetersizlik ve Engellilik Anketi (AİYEA) uygulandı. Bulgular: YDÖ ile AİYEA alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (rs=0.09-0.22). WHODAS 2.0 ölçeğinin iletişim kurma alt boyutu ile AİYEA"nin tüm alt boyutları (rs=0.45-0.60) ve mobilite alt boyutu ile AİYEA sesi farketme, ayırt etme ve gürültüde konuşma anlaşılırlığı alt boyutları arasında anlamlı ilişki saptandı (rs=0.30-0.36). WHODAS 2.0 ölçeğinin insanlarla geçinme, yaşam aktiviteleri ile topluma katılım alt boyutları ile AİYEA alt boyutları arasında anlamlı ilişki saptanmadı. İşitme cihazı ve koklear implant kullanıcılarının YDÖ"nden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark saptanmadı (Z= -1,29) WHODAS 2.0 yaşam aktiviteleri ve iletişim kurma alt boyutlarından elde edilen puanlarda iki grup arasında anlamlı fark saptandı (Z= -2,477; Z= -2,448). Sonuç: İşitme kaybı, yetişkinlerde iletişim ve hareketlilik alanlarında yeti yitimine yol açmaktadır. İşitme kaybı, bireyin iletişim ve çevresel etkileşim becerilerini sınırlasa da yaşam doyumu üzerinde doğrudan belirleyici bir etki göstermemektedir. İşitme kaybının etkilerini değerlendirirken çok boyutlu bir yaklaşım benimsenip psikososyal ve işlevsel alanları da içeren rehabilitasyon stratejileri kullanılmalıdır.
Objective: This study aims to understand the barriers faced by adults with hearing loss in their social lives based on the severity of their auditory impairment, to identify functional limitations, and to determine the impact of auditory disability on their quality of life. Methods: Adults aged between 18 and 60 years with hearing loss were included in the study. Participants completed the Satisfaction with Life Scale (SWLS), the World Health Organization Disability Assessment Schedule 2.0 (WHODAS 2.0), and the Amsterdam Inventory for Auditory Disability and Handicap (AIADH). Results: No significant relationship was found between SWLS scores and the subscales of the AIADH (rs = 0.09-0.22). A significant correlation was observed between the WHODAS 2.0 communication subscale and all AIADH subscales (rs = 0.45-0.60), as well as between the WHODAS 2.0 mobility subscale and the AIADH subscales for sound detection, sound discrimination, and speech intelligibility in noise (rs = 0.30-0.36). No significant correlation was found between the AIADH subscales and the WHODAS 2.0 subscales for getting along with people, life activities, and participation in society. There was no significant difference in SWLS scores between hearing aid and cochlear implant users (Z = -1.29). However, significant differences were found between the two groups in the WHODAS 2.0 subscales for life activities and communication (Z = -2.477; Z = -2.448). Conclusion: Hearing loss in adults leads to disability particularly in the areas of communication and mobility. Although hearing loss limits individuals' communication and environmental interaction abilities, it does not appear to have a direct effect on life satisfaction. When evaluating the effects of hearing loss, a multidimensional approach should be adopted, and rehabilitation strategies should include psychosocial and functional domains.