Niğde

Creative Commons License

Akyüz M.

Cumhuriyetin 100. Yılında İllerin İktisadi Gelişimi: 100. Yıldan Yüzyıllara - İç Anadolu Bölgesi, Ergen Eren,Akkoç Uğur,Çiftçi Cemil, Editör, Nobel Yayınevi, Ankara, ss.275-310, 2023

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2023
  • Yayınevi: Nobel Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.275-310
  • Editörler: Ergen Eren,Akkoç Uğur,Çiftçi Cemil, Editör
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Niğde ili, Anadolu bölgesinin Orta Toroslar içindeki Bolkarlar ve Aladağların kuzeyinde yer alır. Niğde’nin denizden yüksekliği 1300 metredir ve göller dahil olmak üzere 7.365 kilometrekare alana sahiptir. Batısı dalgalı düzlük ve kuzey, doğu ve güney kesimleri dağlık bir yapıdadır. Kuzeybatıda Aksaray, kuzeyde Nevşehir, kuzeydoğuda Kayseri, batı ve güneybatıda Konya, güneyde Mersin, güneydoğu ve doğuda Adana illeri ile komşudur. Niğde’nin etrafının dağlarla çevrili olması ve deniz seviyesinden 1200 metre yükseklikte yer alması denizden gelen rüzgarları alamamasına ve kuzeyden gelen soğuk rüzgarlara açık olmasına neden olur ve bundan dolayı karasal iklime sahiptir. Bu durumda Niğde’nin genel iklim özelliği yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Yağışlar kışın kar olarak ilkbaharda yağmur halinde görülür. Niğde’nin kuzey yarım kürenin orta kuşağında yer alması ve Niğde’de yağışların azlığı sebepleriyle az sayıda ormanlık alan bulunmaktadır. Ormanlar Toroslar bölgesindeki Hasandağı ve Melendiz Dağının yüksek yamaçlarında yer alırlar (TÜİK, 2010:XII). Literatürde Niğde’nin sosyo-ekonomik gelişiminin incelenmediği gözlenmiştir. Bu nedenle çalışmamız literatürdeki açığı kapatmak amacıyla Niğde’nin sosyo-ekonomik gelişimini incelenmektedir. Bu amaç doğrultusunda farklı sosyal ve ekonomik göstergelerle Niğde’nin gelişimi açıklandıktan ve Türkiye ile karşılaştırması yapıldıktan sonra Temel Bileşenler Analizi (TBA) (Principal Component Analysis-PCA) yöntemiyle Niğde için sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi oluşturulmuştur. Niğde için birinci bölümde nüfus, ikinci bölümde sağlık, üçüncü bölümde eğitim, dördüncü bölümde tarım ve hayvancılık, beşinci bölümde medeni hayat, altıncı böümde gelir ve işgücü, yedinci bölümde uluslararası ticaret, sekizinci bölümde ulaşım, dokuzuncu bölümde konut satışı ve elektrik tüketimi incelendikten sonra onuncu bölümde TBA ile oluşturulan sosyo-ekonomik gelişmiş endeksi açıklanmıştır. Araştırmamız sonuç bölümü ile bitmiştir.

Our study aims to examine the socio-economic development of Nigde, which has not been explored previously in the literature. To achieve this, we have analyzed various social and economic indicators and compared them with Turkey. We have also created a socio-economic development index for Nigde using the Principal Component Analysis (PCA) method. The study primarily focuses on the population, health, education, agriculture and animal husbandry, marriage and divorce, income and labor force, international trade, transportation, housing sales, and electricity consumption of Nigde. These factors have been analyzed separately, and their contribution to the socio-economic development of the region has been evaluated. Finally, we have presented the socio-economic development index created through PCA to better understand the overall picture. Our research concludes with a summary of our findings.