Pozitif Psikoterapideki Birincil Yeteneklerin Yordayıcıları Olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri
Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.15, sa.1, ss.18-33, 2024 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 15 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2024
- Dergi Adı: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.18-33
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırmada, beş faktör kişilik özellikleri ile pozitif psikoterapi yapılarından birincil yetenekler arasındaki ilişkilere yer verilmiştir. Bu doğrultuda, dışa dönüklük, uyumluluk, öz disiplin, nevrotiklik ve gelişime açıklık olarak adlandırılan beş faktör kişilik özelliklerinin pozitif psikoterapideki birincil yeteneklerden sabır, zaman, ilişki, güven, umut, cinsellik, sevgi ve inanç yeteneklerini ne düzeyde yordadığı incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu yaşları 18-28 arasında değişen (M=19), %53,7’si kadın (n=173) ve %46,3’ü erkek (n=149) olmak üzere toplam 322 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği ve Pozitif Psikoterapi ve Aile Terapisi Envanteri kullanılmıştır. Toplanan veriler çoklu doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir. Analiz sonuçları, beş faktör kişilik özelliklerinin birincil yetenekleri anlamlı bir şekilde yordadığını göstermiştir. Araştırma sonuçlarına göre, dışa dönüklük kişilik özelliği sabır, güven, zaman, ilişki ve cinsellik yeteneklerini; uyumluluk kişilik özelliği sabır, zaman, ilişki, güven, cinsellik, sevgi ve inanç yeteneklerini; öz disiplin kişilik özelliği sabır, zaman, umut, cinsellik ve inanç yeteneklerini; nevrotiklik kişilik özelliği sabır, umut, sevgi ve inanç yeteneklerini ve son olarak gelişime açıklık kişilik özelliği umut yeteneğini anlamlı bir şekilde yordamıştır. Bu araştırmanın bulgularının, hangi kişilik eğiliminde hangi yeteneklerin daha çok gelişmiş olduğunun açıklanmasına katkı sunarak literatüre yeni bir boyut kazandırdığı düşünülmektedir.
The present study consists of the links between big five personality traits and primary capacities in positive psychotherapy. For this purpose, it was examined to what extent the primary capacities in positive psychotherapy, namely patience, time, contact, trust, hope, sexuality, love, and faith are predicted by the extraversion, agreeableness, conscientiousness, neuroticism, and openness of the big five personality traits. The study group consisted of 322 university students, 173 (53.7%) female and 149 (46.3%) male, aged 18-28 years old (SD=1.59, M=19.03). The Big Five Inventory and Wiesbaden’s Inventory of Positive Psychotherapy and Family Therapy were used as data collection tools. The multiple regression analysis method was employed to analyse the data. The findings revealed that the big five personality traits significantly predicted the primary capacities. According to the results, the extraversion personality trait significantly predicts the patience, time, contact, trust and sexuality capacities; the agreeableness personality trait predicts the patience, time, contact, trust, sexuality, love and faith capacities; the conscientiousness personality trait predicts the patience, time, hope, sexuality and faith capacities; the neuroticism personality trait significantly predicts patience, hope, love, and faith capacities, and finally the openness personality trait predicts the hope capacity. The results of the current study are believed to introduce a novel aspect to the existing literature by contributing to the explanation of which capacities are more developed in specific personality traits.