ÇİN BÜROKRASİ SINAVLARI: PATRİMONYAL BÜROKRASİDE RASYONEL BİR GELENEK

Kaçer M.

AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DERGİSİ, cilt.3, sa.2, ss.145-166, 2017 (Hakemli Dergi)

Özet

Patrimonyal bürokrasi, idari ve askerî görevlilerin patrimonyal otoritenin akrabaları, yakın çevresi ve kendisine bağlı kişiler arasından seçildiği yönetim düzenini ifade etmektedir. Max Weber, bazı rasyonel özellikler taşımasına rağmen Han Hanedanlığı’ndan Qing Hanedanlığı’na kadar Çin bürokrasisinin esas olarak patrimonyal bir karaktere sahip olduğunu belirtmektedir. Bununla birlikte Sui Hanedanlığı döneminde başlayan ve kısa süreli kesintiler dışında 1905 yılına kadar yaklaşık 1.300 yıl sürdürülen bürokrasi sınavları, bu yapı içerisinde önemli bir istisna oluşturmaktadır. Sınav sistemi, devlet görevlilerinin en azından teorik olarak kişisel yakınlıklarından ziyade bilgi, yetenek ve başarılarına göre seçilmesine imkân sağlamıştır. Bu çalışma, Çin bürokrasi sınavlarının tarihsel gelişimini, temel özelliklerini, önemini ve sisteme yöneltilen eleştirileri incelemektedir. Çalışma ayrıca sınav sistemini patrimonyal bir bürokrasi içerisinde ortaya çıkan rasyonel bir gelenek olarak değerlendirmektedir.

Patrimonial bureaucracy refers to an administrative system in which civil and military officials are selected primarily from among the relatives, close associates and loyal subjects of the patrimonial ruler. Max Weber argues that, despite displaying certain rational characteristics, Chinese bureaucracy maintained a predominantly patrimonial character from the Han Dynasty to the final Qing Dynasty. Nevertheless, the imperial examination system, which began during the Sui Dynasty and continued for more than 1,300 years, with brief interruptions, until 1905, constituted an important exception within this tradition. At least in principle, the examination system enabled officials to be recruited according to their knowledge, ability and achievement rather than solely through personal relationships. This study examines the historical development, significance and principal characteristics of the Chinese bureaucratic examinations, as well as the criticisms directed at the system. It evaluates the examination system as a rational tradition that developed within a patrimonial bureaucratic structure.