Üniversite Öğrencilerinin Testis Kanseri ve Kendi Kendine Testis Muayenesine Yönelik Bilgi, Sağlık İnançları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Çöl E., Cerit İ. B., Tayaz E.

6. Uluslararası 7. Ulusal Onkoloji Hemşireliği Kongresi, Ankara, Türkiye, 20 - 22 Kasım 2024, ss.1, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Giriş ve Amaç: Testis kanseri 15-45 yaş arası erkeklerde en sık görülen solid organ tümörüdür. Testis kanserinde en sık görülen semptomun ağrısız skrotal kitle olduğu göz önüne alındığında, kendi kendine testis muayenesinin (KKTM) erken teşhiste yardımcı olabileceği, dolayısıyla tedavi sonuçlarını ve prognozu potansiyel olarak iyileştirebileceği öne sürülmektedir. Özellikle üniversite öğrencileri testis kanseri riskinin en yüksek olduğu gruplardan birini oluşturduğundan, bu grubun testis kanseri ve düşük olduğu bildirilen KKTM konusundaki farkındalıklarının arttırılması gerekmektedir. Bu nedenle araştırma üniversite öğrencilerinde testis kanseri ve kendi kendine testis muayenesine yönelik bilgi, sağlık inançları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Yöntem: Araştırma 2023-2024 Eğitim Öğretim yılında, Ankara’da bir devlet üniversitesinde okuyan 293 erkek öğrenci ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmada veriler literatür doğrultusunda hazırlanan “tanıtıcı özellikler formu”, literatür doğrultusunda oluşturulan “testis kanseri ve kendi kendine testis muayenesine yönelik bilgi testi” ve “testis kanseri ve kendi kendine testis muayenesine yönelik sağlık inançları ölçeği” ile toplanmıştır.  Etik kurul izinleri ve fakültelerden kurum izinleri alınmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler araştırmacı tarafından SPSS paket programı ile bilgisayar ortamına değerlendirme yapılmıştır.

Bulgular: Öğrencilerin %36.9’u (n=108) sağlık bilimleri fakültesinde eğitim gördüğü, %63.1’inin (n=185) yurtta kaldığı, %18.1’inin (n=53) ailesinde sağlık çalışanı olduğu belirlenmiştir. Ailesinde %2.7’sinin (n=8) testis kanserli yakını olduğu, %26.6’sının KKTM’yi daha önce duyduğu, %85.3’ünün (n=250) KKTM yapmadığı, %4.4’ünün (n=43) KKTM’yi her ay yaptığı, %90.4’ünün (n=265) bu konuya yönelik eğitim almadığı ve %56.0’ının (n=164) bu konu ile ilgili eğitim almak istediği sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan bilgi testi sonucunun (max:15) ortalamasının 4.03±4.33 olduğu ve bilgi düzeyinin çok düşük olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin alt boyut puan ortalamalarına bakıldığında duyarlılık 11.47±4.02 (orta düzey), ciddiyet/önemseme 26.63±9.32 (yüksek düzey), yarar ve sağlık motivasyonu 19.84±7.33 (yüksek düzey), engeller 21.21±6.69 (0rta düzey), öz etkililik 11.23±3.81 (yüksek düzey), sağlık motivasyonu 7.48±2.58 (orta düzey) olarak bulunmuştur. Bilgi testi ile duyarlılık arasında zayıf negatif korelasyon, yarar ve sağlık motivasyonu arasında orta derecede pozitif korelasyon ve öz etkililik arasında zayıf pozitif korelasyon (p>0.05) olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç: Öğrencilerin KKTM’ye yönelik bilgi düzeylerinin düşük olduğu, çoğunluğun KKTM’yi daha önce duymadığı ve uygulamadığı, bu konuya yönelik herhangi bir eğitim almadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bilgi testi ile duyarlılık, yarar ve sağlık motivasyonu, öz etkililik arasında ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin KKTM hakkında farkındalıklarının arttırılmasına yönelik eğitim programlarının düzenlenmesi, yazılı ve görsel tüm kitle iletişim araçları vasıtasıyla eğitici yayınların yapılması önerilebilir.

Introduction and Aim:Testicular cancer’s the most common solid organ tumor in men aged 15-45 years. Given that the most common symptom of testicular cancer is a painless scrotal mass, it has been suggested that testicular self-examination (TSE) may help in early detection, thus potentially improving treatment outcomes and prognosis. Especially since university students constitute one of the groups with the highest risk of testicular cancer, there is a need to increase their awareness of testicular cancer and the low reported rates of TSE. Therefore, this study was conducted to determine the relationship between knowledge and health beliefs about testicular cancer and testicular self-examination in university students.

Method: The descriptive study was conducted with 293 male students studying at a state university in Ankara in the 2023-2024 academic year. The data were collected using a “descriptive characteristics form” prepared in line with the literature, a “testicular cancer and testicular self-examination knowledge test” and a “testicular cancer and testicular self-examination health beliefs scale” prepared in line with the literature.  Ethics committee permissions and institutional permissions were obtained from the faculties. The data obtained from the study were computerized by the researcher using the SPSS package program.

Results:It was determined that 36.9% (n=108) of the students were enrolled in the faculty of health sciences, 63.1% (n=185) lived in dormitories, and 18.1% (n=53) had healthcare professionals in their families. It was concluded that 2.7% (n=8) had a relative with testicular cancer, 26.6% had heard of TSE before, 85.3% (n=250) didn’t perform TSE, 4.4% (n=43) performed TSE every month, 90.4% (n=265) didn’t receive training on this subject and 56.0% (n=164) wanted to receive training on this subject. It was determined that the mean score of the knowledge test (max:15) was 4.03±4.33 and the level of knowledge was very low. The mean scores of the sub-dimensions of the scale were as follows: sensitivity 11.47±4.02, seriousness/caring 26.63±9.32, benefit and health motivation 19.84±7.33, barriers 21.21±6.69, self-efficacy 11.23±3.81, health motivation 7.48±2.58. There was a weak negative correlation between the knowledge test and sensitivity, moderate positive correlation between benefits and health motivation, weak positive correlation between self-efficacy (p>0.05).

Conclusion:It was concluded that the knowledge level of the students about TSE was low, the majority hadn’t heard of and practiced TSE before, and had not received any training on this subject. It was determined that there was a relationship between the knowledge test and sensitivity, benefit and health motivation, and self-efficacy. In line with the results, it can be recommended to organize training programs to increase students' awareness about TSE and to make educational publications through all written and visual mass media.