POLİTİK KÜLTÜR VE KOLEKTİF TAHAYYÜLÜN DIŞAVURUMU OLARAK KAMU BÜTÇELERİ
Sayıştay Dergisi, cilt.36, sa.138, ss.493-516, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 36 Sayı: 138
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.52836/sayistay.1725431
- Dergi Adı: Sayıştay Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.493-516
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu makalede, kamu bütçelerine atfedilen ‘tarafsızlık’ iddiasının aslında özenle inşa edilmiş bir yanılsama olduğu yönünde bir şüpheden hareket edilmektedir. “Kamu bütçesi nedir?” sorusu ile birlikte, bütçelerin salt teknik ya da idari bir rutin olarak tanımlanmasının bu süreçlerin ideolojik, kültürel ve siyasal boyutlarını nasıl görünmez kıldığı sorgulanmaktadır. Çalışmada, egemen teknokratik yaklaşımlara kuramsal müdahalelerde bulunularak, bütçeleme süreçlerinin kültürel olarak şekillendiği ve siyasal mücadelelerle iç içe geçtiği savunulmaktadır. Bu çerçevede, Aaron Wildavsky’nin metinlerinden hareketle, bütçe kararlarını apolitik birer uzmanlık meselesi olarak sunan post-politik tahayyülün, kamu bütçelerinin ideolojik boyutlarını görünmez kıldığı öne sürülmektedir. Tarafsızlık iddiasıyla meşrulaştırılan bu ‘rasyonel’ bütçeleme anlayışına karşı, çalışmada bütçeyi siyasallaştıran bir perspektif önerilmekte ve yerleşik teknokratik söylemlere karşı teorik düzlemde itirazlar geliştirilmektedir. Sonuç bölümünde ise, bütçelerin birer toplumsal kontrol aracından kolektif katılım ve demokratik tahayyül imkânlarını barındıran özgürleştirici araçlara dönüştürülebileceği yönündeki olasılıklar ana hatlarıyla ortaya konmaktadır.
This article begins with a suspicion: the presumed neutrality of public budgets is a well-founded illusion. What is the definition of public budgeting, and what is at stake when we reduce it to a technical or administrative routine? This study makes a theoretical intervention into the dominant technocratic approaches by imagining public budgets as culturally embedded and politically contested practices. Drawing on Aaron Wildavsky’s writings, I argue that the post-political vision of budgeting –which frames fiscal decisions as apolitical matters of expertise– obscures the ideological underpinnings of public budgets. Against this ‘rational’ logic, I propose a politicized understanding of public budgeting that calls for a radical break from conventional, depoliticized perspectives. The conclusion outlines emancipatory possibilities that could transform budgets from tools of control into instruments of collective selfdetermination and democratic reimagination.