Uluslararası Adalet Divanı Önünde Görülen Davalara Müdahilliğin Adaletin İyi Yönetimi İlkesi Işığında Değerlendirilmesi

Creative Commons License

ÇAKIR T. Ç.

Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, cilt.0, sa.67, ss.219-254, 2026 (TRDizin)

Özet

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 62 ve 63. maddeleri görülmekte olan davalara müdahilliği düzenlemektedir. Statü’nün 62. maddesine göre bir devlet Divan önünde görülmekte olan bir davada hukuki nitelikte bir menfaatinin etkilenebileceği iddiasıyla müdahillik talebinde bulunabilmektedir. Statü’nün 63. maddesine uygun olarak, bir uyuşmazlık kapsamında çok taraflı bir sözleşmenin yorumu söz konusuysa sözleşmeye taraf devletler müdahil olma hakkına sahiptir. UAD önünde görülen davalarda müdahillik sayısı son yıllarda artış göstermektedir. Bu durum adaletin iyi yönetimi ilkesi açısından bazı soru işaretlerini beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada, müdahillik kurumunun adaletin iyi yönetimi ilkesi açısından bir tehdit oluşturup oluşturmadığı üzerine bir inceleme yapılacak, Divan’ın davanın taraflarının menfaati ve üçüncü tarafların menfaati arasında nasıl bir denge kurduğu ve adaletin iyi yönetimi ilkesinin bu dengedeki yeri ele alınacaktır. Bu bağlamda, öncelikle, Divan mevzuatında müdahillik kurumu ana hatlarıyla ele alınacak, daha sonra adaletin iyi yönetimi ilkesine ilişkin bir inceleme yapılacak ve son olarak müdahilliğe ilişkin hususlar zikredilen ilke ışığında tartışılacaktır.
Articles 62 and 63 of the Statute of the International Court of Justice deal with intervention in pending cases. Pursuant to Article 62, a State may submit a request to be permitted to intervene on the grounds that it has an interest of a legal nature that may be affected by the decision. Under Article 63, State Parties to a convention have a right to intervene in cases when the construction of the convention is in question. The number of interventions in cases before the ICJ has increased in recent years. This trend raises certain questions regarding the principle of proper administration of justice. This article will examine whether the institution of intervention constitutes a threat to the principle of good administration of justice, how the Court balances the interests of the parties to a case with those of third parties, and the role of the principle of proper administration of justice within this balance. In this context, the institution of intervention will first be outlined within the Court’s statutory framework; subsequently, the principle of proper administration of justice will be analyzed; and finally, issues relating to intervention will be discussed in the light of this principle.