Research Information System
Journal of Social and Humanities Sciences Research, vol.8, no.71, pp.1564-1582, 2021 (Peer-Reviewed Journal)
Osmanlılar, Balkanlar’a adım attıkları tarihten itibaren yaklaşık 550 yıl hüküm sürdükleri bu topraklarda varlıklarını
ve hakimiyetlerini gösterecek sayısız mimari eser ortaya koymuşlardır. Ancak bu eserlerin büyük bir çoğunluğu, 1877-
78 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında başlayan süreçte zarar görmüş ve yıkıma uğramıştır. Bu çalışmada Balkan
toprakları içerisinde en uzun süre Osmanlı hakimiyeti altında kalan Bulgaristan’ın Sofya, Filibe ve Eski Zağra
kentlerinde Osmanlı Devleti Erken Dönem ve Klasik Dönemi’nde inşa edilen ve bugüne kadar ayakta kalabilen
camiler, literatür ve arşiv araştırması ile tespit edildikten sonra yerinde incelenmiştir. Bu yapılar yapıldıkları dönem,
plan ve cephe özellikleri, kullanılan malzeme, üst örtü elemanları, kubbeye geçiş elemanları ve son cemaat yerinin
özellikleri açısından incelenmiştir. Yapılan bu inceleme ve tespitlere göre Bulgaristan’daki Erken Dönem Osmanlı
Camii mimarisi ve Klasik Dönem Osmanlı Camii mimarisi üzerine bir değerlendirme yapılmıştır. Bu çalışmanın
amacı, Osmanlı Devleti sınırları içerisinde önemli bir yere sahip olan Bulgaristan’daki Osmanlı Dönemi camilerinin
mimari özelliklerinin ortaya konulmasını sağlamaktır. Bu yapılar ayrıca, aynı dönemde Anadolu’da inşa edilen
camiler ile karşılaştırılmıştır. Yapılan bu incelemelerden Bulgaristan’daki camiler ile Anadolu’daki camilerin hem
plan şeması olarak hem de kullanılan malzemeler açısından benzerlikler gösterdiği tespit edilmiştir. Bu benzerliklerin
sözü edilen bölgelerdeki iklim ve halkın yaşam koşullarının benzerliklerinin yanı sıra Osmanlı Devleti’nde bayındırlık
faaliyetlerinin merkezi otorite tarafından ele alınmasından kaynaklandığı görülmüştür.