DEPREM GÜNCELİNDE PLASTİK ATIKLAR VE İNORGANİK KİRLETİCİLER

Şahmaran M., Özçelikci E.

Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları, no.1, pp.547-576, 2024 (Non Peer-Reviewed Journal)

Abstract

Depremlerin neden olduğu sorunlardan birisi beraberinde çok büyük miktarlarda katı atık oluşumuna neden olmasıdır. Beton, tuğla, cam, ahşap, plastik, kiremit, demir, karışık ev eşyaları gibi çok çeşitli malzeme türleri barındıran bu deprem atıkları, genellikle hızlı şehirleşme adına doğrudan atık sahalarına karışık bir şekilde taşınmakta ve depolanmaktadır. Özellikle plastik ve inorganik kirletici olarak bilinen atıkların doğaya bu şekilde bırakılması, uzun vadede çevre ve ekosisteme karşı ciddi tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle bu tür atıklar güncel ayrıştırma teknolojileri yardımıyla türüne ve bileşenlerine göre ayrıştırılarak mümkün mertebe geri dönüştürmeye uygun hale getirilmelidir. Plastik atıkları, geleneksel doğru bir ayırma işlemi sonrasında geri dönüştürülebilmesinin yanı sıra CO2 yakalama kabiliyetine sahip gözenekli karbon malzeme üretiminde, beton üretiminde dolgu veya lif olarak ve yol inşaatlarında dolgu ve ikame malzemesi olarak başarıyla kullanılmaktadır. İnorganik kirleticiler ise benzer şekilde inşaat endüstrisinde bağlayıcı, agrega, jeopolimer beton üretimlerinde ve CO2 yakalama gibi çok çeşitli uygulamalarda başarı ile kullanılabilmektedir. Bu şekilde en başarılı geri dönüşüm uygulamaları ile bu atıkların hem uzun vadede çevreye vereceği zararlar minimuma indirilecek, hem de inşaat sektöründe ikincil hammadde olarak değer zincirinde tekrar kendine yer bulabilecektir. Bu sayede sektörde döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir kalkınmanın önü açılarak çevresel, ekonomik ve sosyal açılardan birçok avantaja da neden olacaktır.