POPÜLER KÜLTÜR ALANI OLARAK TÜRK SİNEMASINDA GENÇLİK MİTİ: HABABAM SINIFI SERİSİ ÜZERİNE SÖYLEM ANALİZİ

Creative Commons License

ÜLKER D. B.

Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, cilt.9, sa.2, ss.466-483, 2026 (TRDizin)

Özet

Sinema söylemler ve temsiller aracılığıyla toplumsal anlamların üretildiği ve dolaşıma sokulduğu bir popüler kültür alanıdır. Bu çalışmanın amacı, popüler kültür alanı olarak Türk sinemasında gençlik mitinin nasıl temsil edildiğini anlamaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, gençlik biyolojik bir yaş kategorisi olarak değil, tarihsel ve kültürel bağlamda toplumsal olarak inşa edilen bir sosyal kategori olarak ele alınmakta ve sinema da bu inşa sürecinin temel mecralarından biri olarak konumlandırılmaktadır. Kuramsal çerçeve, İngiliz Kültürel Çalışmalar geleneği ve Stuart Hall’un temsil kuramı temelinde oluşturulmuştur. Araştırmada 1970’ler Türk sinemasının toplumsal dolaşımı güçlü örneklerinden biri olan Hababam Sınıfı serisi incelenmiştir. Yöntem olarak, Carpentier ve De Cleen’in Söylemsel Kuramsal Analiz ile Braun ve Clarke’ın Tematik Analiz yaklaşımı bütünleştirilmiştir; bu sayede gençlik temsilleri, yalnızca anlatısal ve görsel göstergeler değil, ideolojik eklemlenme süreçleri bağlamında ele alınmıştır. Analiz bulguları, gençliğin sinemada doğal bir biyolojik evre değil, yaşanılan dönemin toplumsal yapısı çerçevesinde tanımlanan kültürel bir kimlik olarak inşa edildiğini göstermektedir. 1970’li yıllarda Türkiye’deki toplumsal dönüşümlerle ilişkili olarak, Hababam Sınıfı gençliği hem sevimli ve “bizden” bir özne olarak kurmakta hem de denetlenmesi ve yönlendirilmesi gereken bir kategori olarak konumlandırmaktadır.
Cinema functions as a field of popular culture where social meanings are produced and circulated through discourses and representations. The aim of this study is to understand how the youth myth is represented in Turkish cinema as a field of popular culture. Accordingly, the study approaches youth not as a biological age category but as a socially constructed category shaped by historical and cultural contexts. The research focuses on the Hababam Sınıfı film series, one of the most culturally pervasive examples of 1970s Turkish cinema. Methodologically, the study combines Carpentier and De Cleen’s Discourse Theoretical Analysis with Braun and Clarke’s Thematic Analysis, allowing youth representations to be examined not only as narrative and visual markers but also as processes of ideological articulation. The findings indicate that youth is constructed in cinema not as a natural biological stage but as a cultural identity defined within the normative and ideological boundaries of the period. In relation to the social transformations of 1970s Turkey, Hababam Sınıfı constructs youth both as a charming, familiar social subject and as a category that requires supervision and guidance.