ABOLISHING THE LEGISLATIVE IMMUNITY UNDER THE PROVISIONAL ARTICLE 20 ADDED TO THE 1982 CONSTITUTION


Karagenç G. K.

IĞDIR ULUSLARARASI SOSYAL BİLİMLER KONGRESİ, Iğdır, Turkey, 14 April - 15 May 2021, pp.1-8

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Iğdır
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.1-8

Abstract

A Member of Parliament with Legislative Immunity; he/she cannot be arrested, questioned, held or tried with the allegation of committing a crime. In addition, in case of any penalty, the execution of the sentence is postponed until after the deputy. A kind of protection has been provided to deputies through this legal mechanism. The sole purpose of such an arrangement is; to protect members of parliament from the threat of a lawsuit that they can constantly face. Legislative immunity; It is a right that was created in order to prevent MPs from encountering situations that might hinder their function of being a part of the legislative function, which is their main duty, and to ensure that they can devote their work to public affairs. Legislative immunity; is limited with the deputy time, and there is no possibility of waiving this right. Because legislative immunity is an element of public order. However, when asked Grand National Assembly of Turkey may lift the immunity of MPs concerned if it satisfies the required majority. But since legislative immunity is of a relative nature, immunity must be lifted for each crime separately.

Numbered 6718 dated 20.05.2016 and the Republic of Turkey's Law on the Amendment of the Constitution by Article 1 dated 11.07.1982 and numbered 2709 was added to the provisional article 20 of the Constitution of the Republic of Turkey. As a result of this; The Constitution and Justice Commission board member of the Mixed Commission was established, the Grand National Assembly of Turkey, all of the inviolability of deputies located the file on the abolition of legislative immunity, the bet is added to the constitution abolished by the temporary Article.

In this study, the annulment case filed by the deputies whose immunity was abolished upon this decision against the decision  was examined. In this context, firstly, the concept of legislative immunity was mentioned. Afterwards, the procedure for the amendment of the 1982 Constitution was explained and the process of adding the temporary article 20 to the existing constitution was explained. Finally, the lawsuit filed against the decision to lift immunity was examined and legal evaluations were made regarding the outcome of the case.

Keywords: Legislative Immunity, Constitutional Amendment, Constitutional Court Annulment Case.


Yasama Dokunulmazlığı sahibi bir milletvekili; suç işlediği iddiasıyla, tutuklanamaz, sorgulanamaz, tutulamaz ve yargılanamaz. Ayrıca herhangi bir ceza alması durumunda, hükmün infazı milletvekilliği sonrasına ertelenir. Bu hukuki mekanizma aracılığıyla milletvekillerine bir çeşit koruma sağlanmıştır. Bu tarz bir düzenleme yapılmasının altındaki yegane amaç; milletvekillerini sürekli olarak karşılabilecekleri bir dava tehdidinden koruyabilmektir. Yasama dokunulmazlığı; milletvekillerinin asıl vazifeleri olan yasama fonksiyonunun bir parçası olma işlevlerine engel olabilecek durumlarla karşılaşmalarını önleyebilmek, mesailerini kamuya ait işlere ayırabilmelerini sağlayabilmek amacıyla ihdas edilmiş bir haktır. Yasama dokunulmazlığı; milletvekilliği görev süresiyle sınırlı olup, bu haktan  feragat etme imkanı yoktur. Çünkü yasama dokunulmazlığı bir kamu düzeni unsurudur. Ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi istediği zaman, gerekli çoğunluğu sağladığı takdirde ilgili milletvekilinin dokunulmazlığını kaldırabilir. Fakat yasama dokunulmazlğı nisbi nitelikte olduğundan ötürü, dokunulmazlık her bir suç için ayrı ayrı kaldırılmalıdır. 

20.5.2016 tarihli ve 6718 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1. maddesiyle 7.11.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına geçici 20. madde eklenmiştir. Bunun neticesinde; Anayasa ve Adalet komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyon kurularak, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin dosyası bulunan milletvekillerinin tümünün dokunulmazlığı, anayasaya eklenen bahsi geçen geçici madde ile kaldırılmıştır.

Bu çalışmada bu karar üzerine dokunulmazlığı kaldırılan milletvekillerinin, dokunulmazlıklarının kaldırılması kararına karşı açtıkları iptal davası incelenmiştir. Bu kapsamda öncelikle yasama dokunulmazlığı kavramına değinilmiştir. Bu kapsamda; yasama dokunulmazlığı kavramı genel hatlarıyla anlatılarak, özellikleri ve istisnaları belirtilmiştir.  Sonrasında 1982 Anayasasının değiştirilme prosedürü anlatılarak, mevcut anayasaya geçici 20. Maddenin ekleniş süreci anlatılmıştır. Son olarak ise dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı açılan dava incelenerek, davanın sonucuna ilişkin hukuki değerlendirilmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yasama Dokunulmazlığı, Anayasa Değişikliği, Anayasa Mahkemesi İptal Davası.