Böbrek Nakli Alıcılarında Fabry Hastalığı Taraması: Tek Merkezli Retrospektif Çalışma


Creative Commons License

Bağdatoğlu O., karakan s.

Archives of current medical research (ACMR) (Online), cilt.7, sa.3, ss.511-518, 2026 (TRDizin)

Özet

Giriş (Background): Fabry hastalığı (FH), α-galaktozidaz A (α-GAL-A) aktivitesinin eksikliği sonucu ortaya çıkan X’e bağlı bir lizozomal depo hastalığıdır ve böbrek hastalığı dâhil olmak üzere çoklu sistem tutulumuna yol açabilir. Böbrek nakli alıcılarında Fabry hastalığı taraması ile ilgili veriler sınırlıdır. Bu çalışmada, üçüncü basamak bir merkezde izlenen böbrek nakli alıcılarında klinik şüphe nedeniyle istenen Fabry hastalığı tarama testlerinin sonuçları değerlendirilmiştir. Yöntemler (Methods): Bu tek merkezli retrospektif gözlemsel çalışmaya, Ocak–Şubat 2022 tarihleri arasında Fabry hastalığı taraması istenen 59 böbrek nakli alıcısı dahil edilmiştir. Her iki cinsiyette de kuru kan damlası (DBS) kullanılmıştır. Kadın alıcılar için enzim testi yapılmaksızın DBS’den doğrudan GLA genine yönelik yeni nesil dizileme (NGS) uygulanmıştır. Erkek alıcılar için DBS’den α-GAL-A aktivitesi florimetrik olarak ölçülmüş; düşük veya sınırda aktivite saptanan olgularda doğrulayıcı GLA NGS analizi gerçekleştirilmiştir. Genetik analizler Ankara’daki Düzen Laboratuvarı’nda yapılmıştır. Klinik ve demografik veriler elektronik hasta kayıtlarından elde edilmiştir. Bulgular (Results): Ortalama yaş 54,80±12,30 yıl olup 27 alıcı kadın idi. 32 erkek alıcı arasında üç olguda α-GAL-A aktivitesi ≤2,5 nmol/mL/saat olarak saptandı; bu olguların tümünde doğrulayıcı GLA NGS negatifti. İki kadın alıcıda, mevcut kayıtlarda belirgin Fabry hastalığı fenotipi izlenmemesine rağmen, heterozigot GLA varyantları [c.937G>T (p.Asp313Tyr, D313Y) ve c.894T>C (p.Asn298=)] tespit edilmiştir. Sonuç (Conclusions): Küçük kohortlarda dahi böbrek nakli alıcılarında enzimatik anormallikler ve/veya GLA gen varyantları saptanabilmektedir. Sınırda enzim aktivitesi sonuçları ve klinik önemi belirsiz varyantlar, genetik doğrulama ve dikkatli klinik korelasyon ile birlikte yorumlanmalıdır.
Background: Fabry disease (FD) is an X linked lysosomal storage disorder caused by deficient α galactosidase A (α GAL A) activity, leading to progressive multisystem involvement, including kidney disease. Evidence on FD screening in kidney transplant recipients is limited. We aimed to evaluate the results of FD screening tests requested due to clinical suspicion in kidney transplant recipients followed at a tertiary referral center. Methods: This single center retrospective observational study included 59 kidney transplant recipients for whom FD screening was requested between January and February 2022. Dried blood spots (DBS) were used in both sexes. Female recipients underwent direct GLA next generation sequencing (NGS) from DBS without enzyme testing. Male recipients underwent fluorometric measurement of α GAL A activity from DBS; cases with low/borderline activity underwent con- firmatory GLA NGS. Genetic analyses were performed at Düzen Laboratory in Ankara. Clinical and demographic data were extracted from electronic records. Results: Mean age was 54.80±12.30 years and 27 recipients were female. Among 32 male recipients, α GAL A activity was ≤2.5 nmol/mL/h in three cases; confirmatory GLA NGS was negative in all. Two female recipients had heterozygous GLA variants [c.937G>T (p.Asp313Tyr, D313Y) and c.894T>C (p.Asn298=)] without overt FD phenotype in available records. Conclusions: Enzymatic abnormalities and/or GLA variants may be identified in kidney transplant recipients even in small cohorts. Borderline enzyme activity results and variants of uncertain significance should be interpreted together with genetic confirmation and careful clinical correlation.