Furo[3,2-c]piran-4-on Türevi Bileşiklerinin Sentezi ve Bu Bileşiklerin İnsan Lenfosit Kültürlerinde Sitogenetik Etkileri

Koca İ., Eroğlu H. E., Altay D., Şahin E.

22. Ulusal Biyoloji Kongresi, Eskişehir, Turkey, 23 - 27 June 2014, pp.1260, (Summary Text)

Publication Type: Conference Paper / Summary Text
City: Eskişehir
Country: Turkey
Page Numbers: pp.1260
Ankara Yıldırım Beyazıt University Affiliated: Yes

Abstract

Giriş: 5,6-dihidro-2H-piran-2-on türevleri doğal ürünlerde bulunan ve biyolojik aktivite gösteren heterohalkalı bileşiklerdir. Örneğin doğal ürünlerden izole edilen Withaferin A, Goniotriol ve Kawain gibi bileşikler piran-on iskeletine sahiptirler. Ayrıca yapısında 4H-furo[3,2–c]piran-4-on grubu bulunduran Neo-tanshinlactone bileşiğinin göğüs kanserine karşı etkili bir doğal ürün olduğu literatürde verilmiştir.

Gereçler ve Yöntemler: Bu çalışmada, 2,3-Furandion bileşiklerinin çok bileşenli reaksiyonu sonucu iyi verimlerle furo[3,2-c]piran-4-on türevi bileşikler sentezlenmiştir. Sentez edilen bileşiklerin yapıları elementel analiz, IR, NMR, ve X-Ray analiz yöntemleri ile aydınlatılmıştır. Sitogenetik analiz için sentez edilen bileşiklerin farklı konsantrasyonları (0.05, 0.1, 0.5, 1 and 2 mg/mL) insan periferal lenfosit kültürlerine uygulanmış ve mitotik indeks, replikasyon indeksi, mikronükleus ve kardeş kromatid değişimi parametreleri üzerine etkileri değerlendirilmiştir.

Bulgular: Kimyasal çalışmalar sonucunda furo[3,2-c]piran-4-on türevi dört farklı bileşik sentezlenmiş ve bileşiklerin kimyasal yapıları ortaya çıkarılmıştır. Sitogenetik testler sonucu elde edilen verilere göre tüm bileşikler mitotik indeks, replikasyon indeksi, mikronükleus ve kardeş kromatid değişimi değerlerini arttırıcı etki göstermiştir. Özellikle 1 ve 2 mg/mL’lik konsantrasyonlardaki artışlar istatistiksel olarak önemlidir (p ˂ 0.01).

Sonuç ve Tartışma: Sonuç olarak insan periferal lenfosit kültürlerinde, mitotik indeks, replikasyon indeksi, mikronükleus ve kardeş kromatid değişimi parametrelerini indükleyici etki gösteren yeni sentezlenmiş bileşiklerin özellikle yüksek konsantrasyonlarda sitotoksik ve genotoksik potansiyele sahip olabileceklerini söyleyebiliriz. Benzer türevlerinin hem bitkisel kaynaklı doğal ürünlerin yapısında bulunması hem de birçok çalışma ile biyolojik aktivitelerinin gösterilmesi nedeniyle, yeni sentezlenen bileşikler biyolojik açıdan önem arz etmektedir. Fakat muhtemel sitotoksik ve genotoksik potansiyelleri gözardı edilmemelidir.