Anadolu da Artemis in sıfatları

Creative Commons License

Albayrak Y.

ARASTIRMA DERGISI: ATATURK UNIVERSITESI FEN-EDEBIYAT FAKULTESI EDEBIYAT BILIMLERI, cilt.12, sa.48, ss.1-15, 2012 (Hakemli Dergi)

Özet

Karia, İonia, Lydia, Pisidia, Lykia ve Pamphylia bölgeleri Artemis’in sıfatları ile ilgilien yoğun arkeolojik verilere sahip olmaları ile ön plana çıkmaktadırlar. Artemis’in Karia bölgesi dışında başka hiç bir yerde göremediğimiz özgün sıfatları; Bargylia’da Kindyas, İasos’ta Astias, Stratonikeia’da Koranza, Peldekeitis, Panarama ve Leukiane olarak sıralayabiliriz. Artemis İonia’da, Ephesos kentindeki dünyanın yedinci harikası sayılan tapınağı ve Artemis Ephesia kültü ile ön plana çıkar. “En Büyük Tanrıça Artemis”, “Ephesos’un Hakimi” gibi ünvanlar alır. Didyma, Milet ve Klaros’da Artemis, kaynak suları ile ilişkilendirilen Pythia sıfatını almıştır. Ayrıca, Artemis, Didyma’da Lykeia, Magnesia’da Leukophryne, Erythrai’de Kaukasis ve Milet’de Bûlêphoros Skiris ve Khitone sıfatlarını almıştır. Artemis, Lydia bölgesinde Philadelphia ve Sardes kentlerinde, Anaitis sıfatı ile karşımıza çıkar. Pisidia bölgesindeki Termessos kentinde Artemis, Philoparthenos, Tauropolos, Potnia Theron, Küre (Kore), Agrotera, Kelbessis (Kelbessos), Aspalos ve Akrea (Akraia) gibi çeşitli sıfatlar almıştır. Termessos kentinin kutsal alanı olan Keldağ yerleşmesinde, tanrıçaya “Aspalos-Artemis Akraia” (=Doruklarda Oturan Balık-Artemis) şeklinde bir sıfat verilmiştir. Artemis Pamphylia bölgesinde, Perge şehrinin tanrıçası olarak Artemis Pergaia sıfatıyla karşımıza çıkar. Lykia Bölgesinde ele geçen pek çok stel üzerindeki yazıtlarda Artemis’in, Kynegetis sıfatı geçmektedir. Artemis, Klaros’da Klaria, Hierapolis-Kastabala’da Perasia, Arykanda’da Kombike ve Tharsenike, Knidosda Iakynthotropos, Olympos’da Kitaneurissa, Sidyma’da Sidymike ve Tlos’da Kombike sıfatlarını almıştır. Artemis, taşıdığı özelliklerden dolayı diğer pek çok tanrı ile özdeşleştirilen, pek çok sıfatla onurlandırılan, Anadolu’da yoğun bir şekilde tapınım görmüş bir tanrıçadır.