Süt İneklerinde Rektal ve Vajinal Sıcaklıklar ile Çeşitli Anatomik Bölgelerden Alınan Kızılötesi Yüzey Sıcaklıklarının Karşılaştırılması: Kesitsel Yöntem Karşılaştırma Çalışması

Creative Commons License

Güven M., Kara H.

Türkiye Klinikleri Veteriner Bilimleri Dergisi, cilt.17, sa.1, ss.29-37, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışmada, Holstein süt sığırlarında çekirdek vücut sıcaklığını temsil etmede vajinal ölçümün ve el tipi infrared termometre (IRT) ile 12 anatomik bölgeden ölçülen yüzey sıcaklıklarının yeterliliği, referans yöntem olarak rektal sıcaklık kullanılarak değerlendirildi. Gereç ve Yöntemler: Toplam 104 inekte rektal ve vajinal sıcaklıklar elektronik termometre ile ölçüldü. On iki vücut bölgesinden üçer kez IRT ölçümü alındı. Aykırı değerler çıkarıldı ve ortalama değerler analiz edildi. Çevresel koşullar Sıcaklık-Nem İndeksi [Temperature-Humidity Index (THI=50,8)] ile özetlendi. İlişki ve uyum, Pearson korelasyonu, Lin’in uyum korelasyon katsayısı [concordance correlation coefficient (CCC)] ve Bland-Altman analizi ile değerlendirildi. p değerleri yanlış keşif oranı [false discovery rate (FDR)] ile düzeltildi. Keşifsel doğrusal kalibrasyonlar çapraz doğrulama ile değerlendirildi. Bulgular: Ortalama rektal ve vajinal sıcaklıklar sırasıyla 38,39±0,31 °C ve 38,46±0,29 °C idi. Vajinal ve rektal sıcaklıklar orta düzeyde ilişki ve uyum gösterdi (r=0,58; CCC=0,567); sapma (bias) 0,063 °C olup, %95 uyum sınırları -0,476 ile +0,603 °C arasındaydı. Tüm IRT ölçümleri rektal sıcaklığı daha düşük tahmin etti (bias -1,57 ile -2,81 °C) ve uyum ihmal edilebilir düzeydeydi (CCC -0,002 ile 0,013). Kuyruk altı bölgesi en küçük mutlak bias değerine sahip olmakla birlikte uyum sınırları geniş kaldı. Rektal sıcaklık ile en yüksek korelasyon fossa paralumbalis bölgesinde gözlendi (r=0,432; FDR p=0,015) ve çapraz doğrulanmış R² değerleri negatifti. Sonuç: Düşük THI koşullarında, el tipi IRT bireysel tanı ve tedavi kararlarında rektal ölçümün yerine geçecek düzeyde yeterli doğruluk sağlamamıştır. Fossa paralumbalis, en umut verici IRT bölge olarak öne çıksa da rektal sıcaklık kesin referans yöntem olarak kullanılmaya devam edilmelidir.
Objective: In this study, the adequacy of vaginal measurement and surface temperatures measured from 12 anatomical regions using a handheld infrared thermometer (IRT) in representing core body temperature was evaluated in Holstein dairy cattle, using rectal temperature as the reference. Material and Methods: Rectal and vaginal temperatures were measured with an electronic thermometer in 104 cows. Triple IRT readings were obtained from 12 body regions. Outliers were excluded and mean values were analyzed. Environmental conditions were summarized by the Temperature-Humidity Index (THI=50.8). Associations and agreement were evaluated using Pearson correlation, Lin’s concordance correlation coefficient (CCC), and Bland-Altman analysis; p values were adjusted using the false discovery rate (FDR). Exploratory linear calibrations were evaluated by cross-validation. Results: Mean rectal and vaginal temperatures were 38.39±0.31 °C and 38.46±0.29 °C, respectively. Vaginal and rectal temperatures showed moderate association and agreement (r=0.58; CCC=0.567), with a bias of 0.063 °C and 95% limits of agreement from -0.476 to +0.603 °C. All IRT temperatures underestimated rectal temperature (bias -1.57 to -2.81 °C) and showed negligible agreement (CCC -0.002 to 0.013). The under tail region had the smallest absolute bias, but limits of agreement remained wide. The highest correlation with rectal temperature was observed at the fossa paralumbalis (r=0.432; FDR p=0.015), and cross-validated R² values were negative. Conclusion: Under low-THI conditions, handheld IRT thermometry was not sufficiently accurate to replace rectal measurement for individual diagnosis and treatment decisions. Although fossa paralumbalis was the most promising IRT site, rectal temperature should remain the definitive reference method.