Türkiye’de Yeni Kullanıma Giren Erişkin RSV Aşısına Hekimlerin Tutumları ve Erken Dönem Uygulama Eğilimleri: Ulusal Bir Anket Çalışması

OKTAY Z., ARAZ H., GÜNER R.

Mediterranean journal of infection, microbes & antimicrobials (Online), sa.2026, ss.98-104, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Giriş: Respiratuar sinsityal virüs (RSV), özellikle ileri yaş yetişkinlerde alt solunum yolu enfeksiyonlarının önemli bir nedenidir. Yetişkin RSV aşılarının Türkiye’de yakın dönemde kullanıma sunulması, hekimlerin bu yeni aşıya yönelik bilgi düzeyi ve öneri davranışlarının değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de hekimlerin RSV aşısına yönelik bilgi düzeyleri, tutumları ve erken öneri davranışları değerlendirilmiş ve aşı önerisi ile ilişkili faktörler araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Türkiye genelinde farklı branşlardan 223 hekimin gönüllü katılımıyla çevrim içi anket yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Demografik özellikler, mesleki deneyim ve aşılama uygulamaları Mann–Whitney U testi ve lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Ortalama bilgi puanı 11 üzerinden 7,6 ± 2,1 olup hekimlerin orta düzeyde bir bilgiye sahip olduğunu göstermiştir. Katılımcıların sadece %10,3’ü son üç ay içinde RSV aşısını önermiştir. Aşının ≥60 yaş yetişkinlerde ruhsatlandırıldığının farkında olanların oranı %42,6’dır. Bilgi puanları, öğretim üyeleri ve enfeksiyon hastalıkları uzmanlarında pratisyen hekimler ve diğer branşlara göre anlamlı olarak daha yüksektir (p = 0,019 ve p = 0,011). Çok değişkenli analizde daha yüksek bilgi puanı, aşı önerisinde bulunmanın bağımsız bir belirleyicisi olarak saptanmıştır (düzeltilmiş olasılık oranı = 1,54; %95 güven aralığı: 1,12–2,11; p = 0,007). En sık bildirilen engeller bilgi eksikliği (%76,2), sınırlı erişilebilirlik (%44,4) ve geri ödeme sorunları (%40,8) olarak belirlenmiştir. Sonuç: RSV aşısına yönelik genel olarak olumlu tutumlara rağmen, yeni uygulamaya konulan yetişkin RSV aşısının hekimler tarafından önerilmesi, erken uygulama döneminde sınırlı kalmıştır. Türkiye’de klinik uygulamada benimsenmesini iyileştirmek için daha net klinik kılavuzlara ve eğitim desteğine ihtiyaç duyulabilir.
Introduction: Respiratory syncytial virus (RSV) is a major cause of lower respiratory tract infections, particularly among older adults. The recent introduction of adult RSV vaccines in Türkiye necessitates an assessment of physicians’ knowledge and recommendation behaviors regarding this new vaccine. This study aimed to evaluate physicians’ knowledge, attitudes, and early recommendation practices toward the RSV vaccine and to identify factors associated with vaccine recommendation. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted via an online survey among 223 physicians across Türkiye using voluntary participation. Demographic characteristics, professional experience, and vaccination practices were analyzed using the Mann–Whitney U test and logistic regression analysis. Results: The mean knowledge score was 7.6 ± 2.1 (on an 11-point scale), indicating moderate awareness. Only 10.3% of participants had recommended the RSV vaccine in the past 3 months, reflecting limited early uptake, while 42.6% were aware of its licensure for adults aged ≥60 years. Knowledge scores were significantly higher among faculty members and infectious diseases specialists compared with general practitioners and other specialties (p = 0.019 and p = 0.011, respectively). In multivariable analysis, higher knowledge score remained an independent predictor of vaccine recommendation (adjusted odds ratio = 1.54, 95% confidence interval: 1.12–2.11; p = 0.007). The most frequently reported barriers included lack of knowledge (76.2%), limited accessibility (44.4%), and reimbursement concerns (40.8%). Conclusion: Despite generally positive attitudes toward RSV vaccination, early recommendation of the newly introduced adult RSV vaccine by physicians was limited. Clearer clinical guidance and educational support may be necessary to improve its adoption in clinical practice in Türkiye.