XI. Ulusal Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Kongresi, Mersin, Turkey, 7 - 10 October 2022, pp.54, (Summary Text)
S-39 Sağlıklı Yetişkinlerde Motor ve Bilişsel İkincil Görevlerin Statik Denge Performansına Etkisi: Preliminer Çalışma
Semire Özdemir1 , Nizamettin Burak Avcı1 , Öznur Yiğit1 1 Hacettepe Üniversitesi
Giriş ve Amaç: Günlük yaşam aktivitelerinde aynı anda birden fazla iş yürütmeyi gerektiren
durumlarla sıklıkla karşılaşırız. Eşzamanlı olarak iki görevi yürütmek ikili görev olarak
adlandırılır ve bu ikili görevler motor ve/veya bilişsel süreçlerden oluşabilmektedir. İkili
görevlerin karşılıklı olarak birbirlerinin performanslarını etkiledikleri literatürde yer
almaktadır. Gerek motor gerekse bilişsel görevleri yürütürken postüral dengeyi sürdürmek
insanoğlu için oldukça önemli bir yetenektir. Bu çalışma ile sağlıklı yetişkinlerde tekli motor
görev, motor ve bilişsel ikincil görevlerin statik denge performansına etkisinin incelenmesi ve
farklı ikincil görevlerin statik dengeye etkisinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Statik
denge performansının değerlendirilmesinde mCTSIB (Dengenin Kliniğe Uyarlanmış Duyusal
Etkileşim Testi) testi Bilgisayarlı Statik Postürografi kullanılarak uygulandı. Bu testte yer alan
gözler açık ve kapalı iken sert ve sünger zeminde olmak üzere 4 durumda statik denge
performansı değerlendirildi. Statik denge performansının değerlendirilmesinde postüral salınım
hızları incelendi. Katılımcılara tek motor görev, motor-motor ikili görev ve motor-bilişsel ikili
görev uygulandı. Bireylerin görevleri uygulama sırası rastgele olacak şekilde düzenlendi ve her
3 koşulda denge performansları değerlendirildi. Motor ikincil görev olarak tepsi taşıma, bilişsel
ikincil görev olarak ise 200 ile 999 arasından rastgele seçilen bir sayıdan 7’şer geri sayma görevi
uygulanarak gerçekleştirildi. Bulgular: 19 (12K, 7E; 21,8 ± 1,4 yıl) sağlıklı katılımcının
postüral sanılınım hızlarındaki değişim miktarı incelendi. mCTSIB’nin sert zemin gözler açık
olduğu durumda motor ikili görev ile motor-bilişsel ikili görev denge performansları arasında
istatistiksel anlamlılık elde edildi (p<0,001). mCTSIB’nin diğer durumlarında üç koşulda da
anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0,05). Sonuç ve Öneriler: Yapılan çalışmalar ikincil görevlerin
denge performansını etkilediğini bildirmiştir. Çalışmamızda gözler açık sert zemin koşulunda
duyusal girdiler ile bilişsel görevlerin etkileşimi postüral salınım hızının artması ile
ilişkilendirilmiştir. Diğer test koşullarında salınım hızı incelendiğinde, motor veya bilişsel ikili
görevin olması statik denge performansını tekli görev statik denge performansı dışına çıkaran
bir etken olmamıştır. Motor ikincil görev postüral salınım hızını etkilememiş, tekli görev ile
arasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmamıştır. Çalışmamızın güçlü yanlarından biri motor ve
bilişsel ikincil görevlerin statik dengeye etkisinin karşılaştırılmış olmasıdır. Örneklem
genişliğinin az olması ve ikincil görevlerde standart olmaması bu çalışmanın limitasyonları
arasında yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: biliş-motor ikili görev, motor-motor ikili görev, postüral salınım, statik
denge