Şīʿī Âlim Hāşim Maʿrūf el-Ḥasenī’nin Uydurma Hadis Tespitinde Metin Tenkidi Kullanımı


Ünügür P.

Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, cilt.58, ss.89-120, 2017 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 58 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2017
  • Dergi Adı: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
  • Sayfa Sayısı: ss.89-120

Özet

İmāmī/Şīʿī anlayışa yönelik eleştirel yaklaşımı ile ön plana çıkan Hāşim Maʿrūf el-Ḥasenī, 20. asrın önde gelen Lübnanlı müelliflerinden biridir. El-Ḥasenī’nin önemli eserlerinden biri olan el-Mevḍūʿāt, onun kaynaklarda yer alan rivayetlere ve geleneksel hadis anlayışına dair bakış açısını ortaya koymak için elverişli bir kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda makalemizde esas olarak iki mesele ele alınmıştır. Öncelikle makalenin temel inceleme konusunu oluşturan el-Mevḍūʿāt’tan hareketle, Şīʿī bir müellifin nazarından uydurma olgusu ortaya konmaya çalışılmış, bu bağlamda el-Ḥasenī’nin mevḍūʿāt konusunda genel Şīʿī anlayıştan ayrıldığı bazı noktalara vurgu yapılmıştır. Ayrıca el-Ḥasenī’nin mevḍūʿ rivayetlerin belirlenmesinde metin tenkidi kıstaslarından nasıl ve ne ölçüde faydalanmış olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. 

One of the most significant Shīʿī authors of the 20th century in Lebanon, Hāshim Maʿrūf al- Ḥasanī is known for his critical approach towards Shīʿa thought. Al-Mawḍūʿāt, one of his masterworks, enables us to explore his ideas concerning the narrations in hadith sources and traditional hadith methodology. Through a rigorous reading of his al-Mawḍūʿāt, the present study investigates the following two issues: Firstly, I discuss how al-Ḥasanī, as a Shīʿite scholar approaches to the issue of hadith fabrication. In doing so, I highlight the points that al- Ḥasanī differs from conventional Shīʿite understanding with regard to hadith fabrication in particular. Secondly, I examine the ways and to what extent al-Ḥasanī employs textual criticism in the identification of fabricated traditions.