Kapıyı Kim Tutar? 16. Yüzyılda Şehzade Kapıları, Kurumsal Genişleme ve Siyasi Temayüller
Early Modern Ottoman Studies (EMOS) Conference III, İstanbul, Türkiye, 4 - 06 Eylül 2025, (Yayınlanmadı)
- Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Osmanlı tarihçiliğinde, çoğunlukla ekabir ve paşa kapuları etrafında şekillenen kapu halkı literatürü son yıllarda daha geniş ölçekte, hanedan mensupları ve onların hizmetinde bulunan kadrolar bağlamında çalışılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda 16. yüzyıl hanedan kapularıyla ilgili yaygın kanaat, Sultan Süleyman devriyle beraber kapuların algılanış ve tesisinde yapısal ve siyasi bir dönüşüm yaşandığı üzerinedir. Şehzade kapılarının sadece birer yönetim aracı olmaktan ziyade, güç ve meşruiyet temsil eden yapılar olduğu varsayımından hareketle, bu yapıların büyüklüğünün veraset süreciyle ne ölçüde ilişkili olduğu sorusu Şehzade Süleyman (Kanuni Sultan Süleyman), oğlu Şehzade Mustafa ve torunu Şehzade Murad’ın (III. Murad) kapuhalkları üzerinden incelerek yukarıda zikredilen iddia yeniden değerlendirilecektir.
Bildiri, Şehzade Mustafa’nın kapusu merkeze alınarak 16. yüzyılda genişleyen şehzade kapuları ve şehzade kapusunun güç ve veraset süreciyle ilişkisini ele almaya amaçlamaktadır. Bu minvalde Osmanlı arşivinde Şehzade Mustafa’nın kapusu için tutulan mevacib defteri kullanılarak, kapu içindeki ilişki ağlarının maktul şehzadenin güç ve siyaset mücadelesinde oynadıkları rol tespit edilmeye çalışılacaktır. Bildiride, Şehzade Mustafa’nın kapısının hem sayısal yapısı hem de işlevsel niteliği üzerinden, şehzade kapularındaki bu genişlemenin ne ölçüde siyasi bir anlam taşıdığı ve potansiyel bir varisin meşruiyet iddiasına nasıl zemin hazırladığı tartışılacaktır.