Makine Çevirisi Programları ve Farklı Metin Türü Kesitlerinin Makine Çevirisi Çıktıları Üzerine Bir İnceleme

Tosun E.

SÖYLEM, sa.Çeviribilim Özel Sayısı, ss.492-506, 2023 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Basım Tarihi: 2023
  • Doi Numarası: 10.29110/soylemdergi.1186965
  • Dergi Adı: SÖYLEM
  • Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database, Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.492-506
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Çeviri, teknolojik gelişmelerin etki ettiği alanlardan birisidir. Teknoloji, hayatın her alanına etki ettiği, hız kazandırdığı, mesleklerin uygulama biçimlerini değiştirdiği gibi çevirmenlerin çalışma alışkanlıklarını da değiştirmiştir. Bu bağlamda fiili olarak yarım asrı aşkın süredir, çeviri üzerinde insan faktörünü nasıl ortadan kaldırırız sorusu üzerine tartışılmış, bilgisayarlar ve yazılımlar aracılığıyla bu amaç gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Aslında burada temel sorunsal insanın varlığından ziyade, çevirinin mümkün olduğunca daha hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktır. İnsandan bağımsız çevirinin gerçekleştirilemeyeceğinin kavranmasıyla, çeviride insan çabasının nasıl en aza indirilebileceği, bu sayede çevirilere hız kazandırılabileceği üzerine çalışmalar yürütülmüştür. Bu çalışmanın amacı; teknolojinin belli bir gelişmişlik düzeyine ulaştığı günümüzde, yaygın kullanılan makine çevirisi (MÇ) programlarından Google çeviri, Yandex çeviri, MS Bing ve Reverso.net’in özelliklerini ortaya koymak, bu programların farklı metin türlerindeki güncel performanslarını değerlendirmektir. Bu bağlamda, çalışmada kısaca makine çevirilerinin gelişim sürecine yer verilmiş, temelde ise farklı makine çevirisi programları hakkında bilgiler sunulmuş ve bunların değişik metin türü kesitleri üzerindeki başarıları mercek altına alınmıştır. Çalışmanın yöntemi ve metin kesiti seçimine ilişkin detaylı bilgi “yöntem” başlığı altında sunulmuştur. Çalışmanın bulgularına bakıldığında; bahsi geçen programların istatiksel ve nöral MÇ yöntemlerini kullandıkları, masaüstü ya da mobil uygulama şeklinde kullanılabildikleri, bazılarının belli sayıda dil için çevrimdışı çeviri hizmeti sundukları, görselden çeviri, belge yükleyerek ya da web sitesi linkinden çeviri imkânı sundukları görülmüştür. Metin türü kesitleri özelinde, programların genel manada tıp ve teknik alanlarında edebiyat ve günlük dil kullanımı karşısında daha kabul edilebilir, nitelikli çeviriler sundukları tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçların, kullanıcıların MÇ programı tercihlerinde ve kullanımlarında yönlendirici bir etkiye sahip olacağı öngörülmektedir. Anahtar sözcükler: makine çevirisi, teknoloji, Google çeviri, Yandex çeviri, Microsoft Bing, Reverso.net 

The act of translation is one of the areas affected by technological developments. As technology affects every aspect of life, accelerates it, and changes the practice of professions, it has also changed the working habits of translators. From this point of view, the question of how to eliminate the human factor in translation has been discussed for more than half a century, and computers or software programs were used to achieve this goal. In fact, the main problem here is to ensure that the translation is carried out as quickly as possible, rather than the existence of the human subject. With the realization of the fact that the act of translation cannot be practised independently of the human subject in the following process, studies have been carried out on how to minimize human effort in translation and thus speed up translations. The purpose of this study, in today's world where the technology has reached a certain level of development, is to reveal the properties of commonly used machine translation (MT) programs Google translate, Yandex translate, MS Bing and Reverso.net, and to evaluate their current performance in different text types. To this end, in this study, the development process of machine translations is briefly covered, information about different MT programs is given and their success in various sections of text types is examined. Detailed information on the method of the study and the selection of text sections is presented under the title of "method". Considering the findings of the study, it has been seen that the abovementioned programs employ statistical and neural MT methods, can be used as desktop version or mobile applications, some of them offer offline translation services for a certain number of languages, they make translations possible from images, documents, or website links. On the matter of the translations of text type sections, it is determined that MT programs provide more acceptable and qualified translations in medical and technical fields in general, compared to literature and daily language. It is predicted that the results obtained from this study will have a guiding effect on users' MT program preferences and usages.

Keywords: machine translation, technology, Google translate, Yandex translate, Microsoft Bing, Reverso.net