Research Information System
GAZI AKADEMIK BAKIS-GAZI ACADEMIC VIEW, vol.11, no.21, pp.261-276, 2017 (ESCI, TRDizin)
Starting from the beginning of the ninetieth century, the Ottoman State officials prepared reports on the regions, where there’s need, regarding their geographical constriction, population movements (migration) and settlement status, and implemented new policies in line with these reports. Because of its strategic location and the Muslim population is a place to live in, so Dobruja is one of the geographical regions where these policies are applied. While numerous reports were filed on Dobruja in different periods, the number of these reports increased during the World War I. Just as Romania or Bulgaria, the Ottoman Empire was also spending effort Akademik Bakış Cilt 11 Sayı 21 Kış 2017 262 Süleyman ÖZBEK, Tekin ÖNAL to have authority on Dobruja, while these efforts were intensified in 1918. One of the studies carried out within the scope of these efforts is the report named “Dobruca Kıt’asının Ahvâl-i İdariyye ve İçtimaiyyesi” (The Administrative and Social Status of Dobruja Land), which was published by the military publishing house in 1334 (1918) and is preserved in Library of the Department of Ottoman Archives. While the report describes the Romanians’ forcing the Muslim population to migrate on one hand, and Bulgarians’ desires of being settled in Dobruja on the other hand, the given statistics regarding the population draws attention. Dobruja’s becoming an important front during the War, its occupation by the allied countries, establishment of various administrative organizations are also demonstrated important information described. The most important factor that caused the preparation of the Report was determining the structure of the administrative organization to be settled here, regarding the possibility of Dobruja’s being left to Ottoman State again.
Osmanlı Devleti, XIX. yüzyılın başından itibaren coğrafi daralma, nüfus hareketliliği (göç) ve iskân gibi sebeplerle ülkenin ihtiyaç duyduğu bölgeler hakkında raporlar hazırlatmış ve bu raporlar doğrultusunda yeni politikalar uygulamıştır. Stratejik konumu ve Müslüman nüfusun yoğun yaşadığı bir yer olması dolayısıyla, Dobruca da bu politikaların uygulandığı coğrafyalardan birisi olmuştur. Dobruca hakkında değişik dönemlerde birçok rapor hazırlanırken, I. Dünya Savaşı zamanında bu raporların sayısı daha da artmıştır. Tıpkı Romanya ya da Bulgaristan gibi, Osmanlı Devleti de Dobruca ile ilgili tasarrufta bulunabilmek için çalışmalar yaparken, 1918’de bu çalışmaların yoğunlaştığı görülmüştür. Bu çalışmalardan birisi de Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Kütüphanesi’nde bulunan ve matbaa-i askeriye tarafından 1334 (1918)’te basılan “Dobruca Kıt’asının Ahvâl-i İdariyye ve İçtimaiyyesi” adlı rapordur. Raporda, bir yandan Romenlerin Müslüman nüfusu göçe zorlaması, diğer yandan Bulgarların Dobruca’ya yerleşme arzusu anlatılırken, verilen nüfus istatistikleri dikkat çekmektedir. Savaş sırasında Dobruca’nın önemli bir cephe haline gelmesi, Müttefik devletler tarafından işgali, farklı idari teşkilatların kurulması da raporda anlatılan önemli bilgilerdendir. Raporun hazırlanmasındaki en önemli neden ise Dobruca’nın yeniden Osmanlı Devleti’ne bırakılması ihtimaline karşı, burada oluşturulacak idari teşkilatlanmanın ne şekilde olacağının belirlenmesidir.