Türkiye’nin Stratejik İstihbarat Anlayışı: Zihinsel ve Kurumsal Dönüşüm

Uluslararası Güvenlik Kongresi: İstihbarat ve Güvenlik, Ankara, Turkey, 23 September 2021, pp.196-198, (Summary Text)

Publication Type: Conference Paper / Summary Text
City: Ankara
Country: Turkey
Page Numbers: pp.196-198
Ankara Yıldırım Beyazıt University Affiliated: Yes

TURKEY’S UNDERSTANDING OF STRATEGIC INTELLIGENCE: INTELLECTUAL AND INSTITUTIONAL TRANSFORMATION
ABSTRACT

This article explains the change and transformation of Turkey’s strategic intelligence understanding in the recent years from an intellectual and institutional perspective. The first part of the article, examines the conventional perception of strategic intelligence that has existed in Turkey for many years and focuses on how this understanding is positioned within national security policies and strategies. In this context, in line with the role and importance, which Turkey attributes to strategic intelligence; the article explores how Turkey de- fines its national interests and objectives towards traditional and globalized threats; and how she approaches unresolved historical issues and regional instability, and how she adopts a method of struggle against risks and dangers originating from state and non-state armed actors. By taking into consideration the ‘proximity’ or ‘fragmentation’ between politics and intelligence; the article examines how the perception and the actions by decision-makers and policy practitioners affect the consensus, harmony, coordination, and cooperation among the approaches and activities of institutions, and whether or not this situation causes a ‘strategic intelligence deficit’ in Turkey.

In other words, the article reviews - by focusing on the relationship between politics and intelligence- the process of ‘formation and institutionalization of strategic intelligence understanding and culture’ in Turkey; from the perspective of dynamics such as developments in domestic politics (for instance, the impact of military coups and state of emergency ( a.k.a OHAL) on political and institutional memory and culture), for- eign policy understanding, commitments and engagements stemming from alliances, civil-military relations, internal dynamics of intelligence institutions, institutions fragmentation, the absence of multidisciplinary and interdisciplinary perspectives.

In the second part of the article, Turkey’s reforms in the security, defense, and intelligence sectors since the beginning of the 2000s are examined in line with the aforementioned risks, threats, interests, and objec- tives. As a reflection and output of these reforms; it is claimed that the understanding of strategic intelligence has gained more importance and priority than before, thanks to the intellectual and institutional transformation experienced in the intelligence community in general and the MIT in particular. The article emphasized that the strategic intelligence - beyond combating current and potential risks and threats- not only identifies and conducts the analysis of the components of the national power, but also provides the ability needed to evalu- ate, direct, and use the instruments of national power in line with stated goals and interests.

In other words, the article underlines that strategic intelligence is an essential element to ensure the survival, existence, and perseverance of the state and that it plays a decisive and supportive role in the im- plementation of its foreign, security, and defense policies of Turkey. In this context, conclusively, this study highlights the significance of critical value of strategic intelligence, under the specific points including but not limited to increasing the awareness of decision-makers and policy practitioners, the value of the quantity and quality of strategic intelligence, investing due time and resources enabling strategic intelligence outputs, con- tinuity of strategic intelligence analysis training, employment of strategic intelligence analysts, development of strategic intelligence analysis methodology, as well as supporting strategic intelligence as a science with academic studies and promoting to build a strategic intelligence industry.

Keywords: Strategic intelligence, national security, MIT and Reform

TÜRKİYE’NİN STRATEJİK İSTİHBARAT ANLAYIŞI: ZİHİNSEL VE KURUMSAL DÖNÜŞÜM

Dr.Öğr.Üyesi Merve SEREN

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi mseren@ybu.edu.tr

ÖZET

Bu makale, Türkiye’nin stratejik istihbarat anlayışının son yıllardaki değişim ve dönüşümünü zihinsel ve kurumsal perspektif üzerinden analiz etmektedir. Makalenin ilk bölümünde; Türkiye’de uzun yıllardır var olan yerleşik stratejik istihbarat anlayışı ve bu anlayışın ulusal güvenlik politikaları ve stratejileri içerisinde nasıl konumlandırıldığı ele alınmaktadır. Bu bağlamda Türkiye’nin stratejik istihbarata atfettiği rol ve önem doğrultusunda; konvansiyonel ve küreselleşen tehdit algısı ile milli çıkar ve hedeflerini nasıl tanımladığı, çözümlenemeyen tarihsel sorunlara ve bölgesel istikrarsızlıklara nasıl yaklaştığı, devlet ve devlet dışı ak- törlerden kaynaklı risk ve tehlikelere karşı nasıl bir mücadele yöntemi benimsediği incelenmektedir. Bu hususta, politika ve istihbarat arasındaki ‘yakınlık’ yahut ‘parçalanmışlığın’; karar alıcılar ve politika uygu- layıcıların anlayış ve icraatları ile kurumların yaklaşım ve faaliyetleri arasındaki uzlaşı, uyum, koordinasyon ve iş birliğini nasıl etkilediği ve bu durumun Türkiye’de ‘stratejik istihbarat açığı’na yol açıp açmadığı sorgu- lanmaktadır. Başka bir deyişle, Türkiye’nin ‘stratejik istihbarat anlayış ve kültürünün oluşması ve kurumsal- laşması’ süreci; politika ve istihbarat arasındaki ilişkiyi merkeze almak suretiyle iç politikadaki gelişmeler (örneğin askeri darbeler ve OHAL gibi durumların siyasi ve kurumsal hafıza ve kültür üzerindeki etkisi), dış politika anlayışı, ittifaklardan kaynaklı taahhüt ve angajmanlar, sivil-asker ilişkileri, istihbarat kurumlarının iç dinamikleri, kurumlar arası parçalanmışlık, multidisipliner ve interdisipliner bakış eksikliği vb. açılardan değerlendirilmektedir.

Makalenin ikinci bölümünde ise, 2000’li yılların başından itibaren Türkiye’nin bahse konu risk, tehdit, çıkar ve amaçları doğrultusunda güvenlik, savunma ve istihbarat sektöründe yaptığı reformlar mercek altı- na alınmaktadır. Bu reformların bir yansıması ve çıktısı olarak; genelde istihbarat topluluğu, özelde MİT’te yaşanan zihinsel ve kurumsal dönüşüm sayesinde stratejik istihbarat anlayışının eskiye nazaran daha fazla önem ve öncelik kazandığı ileri sürülmektedir. Bu bağlamda, stratejik istihbaratın mevcut ve muhtemel risk ve tehditlerle mücadelenin ötesinde; milli güç unsurlarının tespit ve tahlilinin yanı sıra, bu unsurların amaç ve çıkarlar doğrultusunda kıymetlendirme, yönlendirme ve kullanma becerisine hizmet ettiği vurgulanmak- tadır. Diğer bir ifadeyle, stratejik istihbaratın devletin bekası, varlığı ve idamesi noktasında asli bir unsur olduğu; aynı zamanda Türkiye’nin dış, güvenlik ve savunma politikalarının hayata geçirilmesinde belirley- ici ve destekleyici bir rol üstlendiği hatırlatılmaktadır. Bu çerçevede; karar alıcı ve politika uygulayıcıların stratejik istihbaratın kıymetine ilişkin farkındalığı, stratejik istihbarat ürünlerinin nicelik ve niteliği, stratejik istihbarat analistlerinin istihdamı ve eğitimlerinin sürekliliği, stratejik istihbarat üretimine zaman ve yatırım ayrılması, stratejik istihbarat analiz metodoloji geliştirilmesi, stratejik istihbaratın bir bilim dalı olarak akade- mik çalışmalarla desteklenmesi vb. hususlara dikkat çekilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Anahtar Kelimeler: Stratejik istihbarat, ulusal güvenlik, MİT, reform

196