Research Information System
in: Türk Dış Politikasında Güncel Sorunlar ve Teorik Uygulamalar, Tarık Oğuzlu,Yelda Ongun, Editor, Nobel Yayınevi, Ankara, pp.215-235, 2021
Türkiye’nin Arap Ayaklanmaları sonrası Ortadoğu politikası, giderek artan akademik yazında farklı kuramsal yaklaşımlarla, analiz düzeylerinde ve yöntemlerle irdelenmektedir. Baskın bir siyasi figür, dinamik bir iç politika ve sürekli tehditler üreten bir coğrafya bağlamında incelenmesi gereken Türkiye’nin bölgeye ilişkin dış politikası, çok boyutsal ve farklı analiz seviyelerinin etkileşimini ele alan bir kurama ve ona işlerlik kazandıracak olan bir modele ihtiyaç duymaktadır. İşte bu epistemolojik/yöntemsel gereklilikten hareketle çalışmamız “gerçekçi inşacı” (realist constructivist) kuramla iki-safhalı (ilki bilişsel, diğer ise rasyonel) “çoklu sezgisel” (poliheuristic) karar alma modelinin sentezini önermektedir. Buradan hareketle çalışmanın temel savı şöyledir: Dış politika kararlarını alırken siyasi liderler “hiper-sınırlandırılmış ortamda” (Hyperbounded environment) – uluslararası boyuttan çok- iç politik alanda büyük kayıptan kaçınmayı (siyasi güç kaybı gibi) esas alırlar. Bu sav ışığında ise genelde Türkiye’nin ilgili dönemdeki bölge politikası, özelde ise “Fırat Kalkanı Operasyonu” vaka çalışması irdelenecektir. Sonuçta ise dış politika kararlarının – siyasi lider odaklı olmak yerine- çoğulcu kurumsal bir süreç sonunda alınmasının ülkelerin çıkarlarına daha iyi hizmet edecek olmasının yanı sıra sürdürülebilir dış politika kararları üretilmesinin de önünü açacağına varılacaktır.