Hukukun Oyuncakları mıyız? Huizinga’nın Görüşleri Çerçevesinde Modern Yargılama Süreçlerine Bir Bakış

Sağlam A.

IX. Hukuka Felsefi ve Sosyolojik Bakışlar Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 02 Ekim 2019, ss.11, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.11
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Hollandalı düşünür Johan Huizinga, oyunun kültür üzerindeki rolünü ele aldığı Homo Ludens isimli eserinde oyunun doğasına ilişkin tespitlerde bulunarak kültür yaratıcı işlevi üzerine odaklanmaktadır. Oyun kültürden eskidir ve hukuk, savaş, felsefe, sanat ve siyaset gibi pek çok alan ile arasında doğrudan ilişki bulunmaktadır. Gündelik hayatın dışında şekillenme, kendi mekânsal alanının sınırları içerisinde cereyan etme, yarışma fikrini içerme, düzen yaratma, özgür ve kurmaca bir alan olma gibi çeşitli özellikleri içerisinde barındıran oyunsallık, hukukta kendisini en belirgin şekliyle dava süreçlerinde gösterir. Yaklaşımını Antik Yunan’dan Eskimolara kadar çeşitli tarihsel ve kültürel verilerle destekleyen Huizinga modern dönemle birlikte oyunun kültür üzerindeki etkilerinin kaybolmaya başladığını dile getirmektedir. İkinci Dünya Savaşının hemen öncesinde 1938 yılında yayımladığı kitabında, hukuk ile oyun arasındaki bağın kopmasını özellikle uluslararası hukuktaki ‘ahde vefa’ ilkesine aykırılığa dayandırarak ‘oyunbozanlık’ kavramıyla açıklamaktadır. Huizinga’ya göre modern kültür artık oynamamakta ve oynuyormuş gibi göründüğünde ise hile yapmaktadır. Halbuki gerçek bir kültür oyunsal içeriği olmadan varlığını sürdüremez. Peki oyunun modern dönemle birlikte gündelik hayatta işlevi gerçekten azalmış mıdır? ‘Kurmaca’ ile ‘gerçeklik’ arasındaki salınımda modern yaşamın ciddiyeti bizi oyundan uzaklaştırmakta mıdır? Yahut oyun olgusu hukukta farklı formlar altında karşımıza çıkıyor olabilir mi? Çalışmamızda oyunsallığın ve oyunbozanlığın modern yargılama süreçlerindeki farklı görünümlerine yönelik bir inceleme gerçekleştirilerek belirtilen sorulara cevaplar aranmaya çalışılacaktır.