Zazaların Temsili: Bingöl ve Tunceli Özelinde Belediye Başkanlığı ve Milletvekilliğinde Yenilenme
II. ULUSLARARASI EKONOMİ, SİYASET VE YÖNETİM SEMPOZYUMU ISEPA ‘18, Diyarbakır, Turkey, 10 - 13 October 2018, (Full Text)
- Publication Type: Conference Paper / Full Text
- City: Diyarbakır
- Country: Turkey
- Ankara Yıldırım Beyazıt University Affiliated: Yes
Abstract
The aim of this study is to examine the turnover in mayorship and the parliament in Bingöl and Tunceli. In this context, all the general elections held until 2015 and mayoral elections held between 1963 and 2014 are analyzed.In this study, for the turnover rate in mayorship and the parliament; the following resources are used: the four-volume Parliamentary album, data of the Turkey Statistical Institute and the Higher Board of Election. In the light of these statistical data, the names of people who were elected MPs and mayors in these periods were obtained and turnover rates in general and local elections in Bingöl and Tunceli provinces are compared. Elections and political participation are among the most important characteristics of democratic societies. The quality of democracy is also very relevant with the change of political actors. Although it is impossible to ultimately and definitively assess it, it is possible to evaluate the "two turnover test" that Samuel Huntington put forward as a measure of establishment of democratic culture and democratic consolidation in a society in this context. The turnover rate (change) refers to the proportion of mayors or deputies who change in a given period in the context of this study. Therefore, in this study, it is questioned how many times a person has been elected a mayor or deputy in a certain period of time. The high turnover rate suggests that there are a large number of mayors or deputies who changed in a given period. Otherwise, if the same people served for a long term in mayoralty or in the parliament, then the turnover rate is low. It can be asserted that the turnover rate, being very low or very high, in a political system negatively affects its functioning.
Bu çalışmanın amacı, Sünni Zazaların yoğunlukta yaşadığı Bingöl ile Alevi Zazaların yoğunlukta yaşadığı Tunceli illerinde belediye başkanlığı ve milletvekilliği yenilenmesini karşılaştırmalı olarak ele almaktır. Bu kapsamda Bingöl’ün il olduğu 1936; Tunceli’nin ise tekrar ile dönüştüğü 1935 yılından sonra 2015 yılına kadar yapılan tüm genel seçimler ile Belediye başkanlarının tek dereceli seçimle işbaşına geldiği 1963 yılından günümüze kadar yapılan 1963, 1968, 1973, 1977, 1984, 1989, 1994, 1999, 2004, 2009, 2014 belediye başkanlığı seçimleri incelenmiştir. Bu çalışmada genel seçimlerde yenilenme oranı için izlenen yöntem, TBMM'nin açılışının 90. yılı dolayısıyla 23 Nisan 1920 ile 23 Nisan 2010 tarihleri arasında görev alan milletvekillerinin bulunduğu dört ciltlik Meclis albümünden yararlanılmış; 2010 sonrası yapılan 2011, Haziran 2015, Kasım 2015 seçimleri için ise Türkiye İstatistik Kurumu ve Yüksek Seçim Kurulu’nun verileri kullanılmıştır. Bu istatistiksel veriler ışığında bu dönemlerde milletvekilliği seçilen kişilerin isimleri çıkarılarak Bingöl ve Tunceli illerinde genel seçimlerde yenilenme oranı karşılaştırılmıştır. Belediye başkanlığı seçimleri için ise Türkiye İstatistik Kurumu ve Yüksek Seçim Kurulu’nun mahalli seçimler ile ilgili verilerinin kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu istatistiksel veriler ışığında bu dönemlerde belediye başkanı seçilen kişilerin isimleri çıkarılarak Bingöl ve Tunceli illerinde belediye başkanlığı seçimlerinde yenilenme oranı karşılaştırılmıştır. Seçimler ve siyasal katılım demokratik toplumlarımın en önemli özelliklerinden biridir. Demokrasinin niteliği siyasi aktörlerin değişimi ile de oldukça ilgidir. Nihai ve kesin olarak değerlendirmek mümkün olmazsa da Samuel Huntington’ın bir toplumda demokratik kültürün yerleşmesi ve pekişmesinin bir ölçütü olarak ortaya koyduğu “iki el değiştirme testini” (two turnover test) bu bağlamda değerlendirmek mümkündür. Yenilenme oranı (değişim) bu çalışma bağlamında belirli bir dönem aralığında değişen belediye başkanları veya milletvekillerinin oranını ifade etmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada belli bir zaman aralığında bir kişinin kaç kez belediye başkanlığı veya milletvekilliği yaptığı sorunsallaştırılmaktadır. Yenilenme oranının yüksek olması, belli bir dönem aralığında değişen belediye başkanlarının veya milletvekillerinin sayısının çok olduğunu göstermektedir. Aksi durumda, yani bu kişilerin az değişmesi ve aynı kişilerin uzun süre belediye başkanlığı veya milletvekilliği yapması halinde ise yenilenme oranı düşük demektir. Bir siyasal sistemde yenilenme oranının çok düşük olması gibi çok yüksek olması da sistemin işleyişini olumsuz anlamda etkilemektedir.