THE EFFECT OF THE DESERT DUST ORIGINATNG FROM THE SAHARA AND THE MIDDLE EAST ON THE ECOSYSTEMS IN TURKEY


Özkan S.

Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, vol.9, no.28, pp.413-426, 2021 (Refereed Journals of Other Institutions)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 9 Issue: 28
  • Publication Date: 2021
  • Title of Journal : Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi
  • Page Numbers: pp.413-426

Abstract

THE EFFECT OF THE DESERT DUST ORIGINATNG FROM THE SAHARA AND THE MIDDLE EAST ON THE ECOSYSTEMS IN TURKEY ABSTRACT Since the beginning of the universe, the formation of our world has been shaped and realized with the gases and dusts coming from the solar system and continuing its existence. Space dust and volcanic eruptions, natural dust caused by various climatic and atmospheric events, as well as dust produced as a result of assets in ecosystems and industrialization activities have increased the pollution in the air, soil and waters and reached the point of threat for a sustainable life. In this article, first of all, the definition of dust and dust sources have been tackled. In view of the scientific studies carried out until today, general information about the formation and sources of dust on the Earth has been given. Then, taking into consideration the examples in Turkey, an attempt has been made to discuss the harms of dust to human health and the environment. It has been mentioned that dust also has some positive effects on ecosystems, especially in matters such as dust clouds and clumps cut the harmful rays of the sun together with the gases, and dust particles cool it by reflecting the sunlight, and that the Saharan Dusts falling on the Amazon Rainforest refresh and nourish the soil by fertilizing. Particular attention has been drawn to the subject by examining the results of aerosol and particulate matter that directly affect ecosystems in Turkey, including the transport of desert dust originating from the Sahara and the Middle East, whose positive and negative aspects have been scientifically proven. Moreover, the effects of the transport of desert dust on issues such as global warming, climate change and drought, the destruction of agricultural lands, the most pollinated regions in Turkey, erosion, the estimation and amount of dust which is raining and the studies on this subject were evaluated.

Keywords: Dust, Space Dust, Mineral Desert Dust, Dust Transport, Effects of Dust on Ecosystems

ÖZ Evrenin başlangıcından itibaren güneş sisteminden gelen ve varlığını sürdürebilen gaz ve tozlarla dünyamızın oluşumu şekillenip gerçekleşmiştir. Uzay tozları ile yanardağ patlamaları, çeşitli iklim ve atmosfer olaylarının ortaya çıkardığı doğal tozların yanı sıra ekosistemlerdeki varlıkların ve sanayileşme faaliyetlerinin sonucunda üretilen tozlar, hava, toprak ve sularda kirliliği artırmış ve sürdürülebilir bir hayat için tehdit noktasına ulaşmıştır. Bu makalede, öncelikle tozun tanımı ve toz kaynakları üzerinde durulmuştur. Günümüze kadar yapılan bilimsel çalışmalardan yararlanmak suretiyle Yeryüzündeki tozun oluşumu ve kaynaklarıyla ilgili genel hatlarıyla bilgi verilmiştir. Daha sonra Türkiye’deki örneklerini de göz önünde bulundurularak tozun, insan sağlığına ve çevreye olan zararları işlenmeye çalışılmıştır. Toz bulutlarının ve kümelerinin gazlarla birlikte güneşin zararlı ışınlarını kestiği, toz zerreciklerinin ise güneş ışığını yansıtarak serinlettiği gibi hususlar başta olmak üzere Amazon Yağmur Ormanlarına yağan Sahra Tozlarının toprağı gübreleyerek tazeleyip beslediği, dolayısıyla tozun ekosistemlerdeki bir kısım olumlu etkilerinin de bulunduğuna değinilmiştir. Özellikle olumlu ve olumsuz yönleri bilimsel bakımdan kanıtlanmış olan Sahra ve Ortadoğu kaynaklı çöl tozlarının taşınımı dâhil olmak üzere, Türkiye’deki ekosistemleri doğrudan etkileyen aerosol ve partikül maddelerin yol açtığı sonuçlar incelenerek konuya dikkat çekilmiştir. Ayrıca, çöl tozlarının taşınımının küresel ısınma, iklim değişikliği ve kuraklık, tarım arazilerinin tahribatı gibi konulara etkisi, Türkiye’de en çok tozlanmaya maruz kalan bölgeler, erozyon, yağan tozların tahmini ve miktarı ile bu hususta yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Toz, Uzay Tozları, Mineral Çöl Tozları, Toz Taşınımı, Tozun Ekosistemlere Etkileri