15 Temmuz Sonrası Askeri Eğitimin Demokratikleştirilmesi: Fırsatlar, Riskler ve Yol Haritası

Başarısız 15 Temmuz darbe girişimi, AK Parti hükümetine, Türkiye’de sivil-asker ilişkilerini sa- hici ve kalıcı şekilde demokratikleştirme adına yeni (ve ikinci) bir fırsat ve büyük bir uzlaşı zemini sundu. Böylece hükümet, önceki yıllarda adım atamadığı, orduya ‘has’ alanlarda ciddi değişiklikler yapma şansına erişti. Ordu içinde müdahaleci kurumsal kültürü devam ettirdiği ve nesilden nesle aktarmaya yaradığına inanılan askeri eğitimde önemli değişiklikler yapma im- kanı doğdu. Ancak birçok konu henüz açıkça tartışılmış veya tam olarak netleştirilmiş olmadığı gibi reformun taşıyıcısı olacak insan sermayesi (sivil uzmanlık) de henüz mevcut değil. Askeri eğitim müfredatının da askeri kurumsal kültürün dönüşümü amacına uygun düşecek şekil- de değiştirilmesi gerekiyor. ‘Günümüz Türk Toplumu’ ve ‘Demokratik Sivil-Asker İlişkileri’ gibi derslerle, bundan böyle askeri eğitimlerde; vatanseverliğin ordu da dahil kimsenin tekelinde olmadığını; demokrasilerin dünyanın hiçbir yerinde ‘rasyonel demokrasi’ olarak işlemediğini; geçmiş darbelerin ülke sorunlarını çözmek bir yana, sorunları daha da kronik hale getirdiğini ve en önemlisi, ordunun savaşma kabiliyetine zarar verdiğini; eğitim, ekonomi, toplumsal yozlaş- ma vb. konuların ordunun uzmanlık alanı dışında kaldığını; ‘tehdit’ tanımlamalarının orduların değil, seçilmiş hükümetlerin uhdesinde olduğunu öğretmeliyiz.

Anahtar Kelimeler: Askeri eğitim, müfredat, kurumsal kültür, Milli Savunma Üniversitesi, Türk Silahlı Kuvvetleri