6360 Sayılı Kanun Sonrası Büyükşehir Belediyelerinde Sosyal Belediyecilik: Fırsatlar, Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Bingöl Y., Köse H. D.

Yerel Hizmetler, Hamza Ateş, Editör, Der Yayınları, İstanbul, ss.3-31, 2017

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2017
  • Yayınevi: Der Yayınları
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Sayfa Sayıları: ss.3-31
  • Editörler: Hamza Ateş, Editör
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

6360 sayılı Kanun (2012), büyükşehir belediyelerinin sınırlarını il mülki sınırlarına genişleterek bu belediyelerin yetki alanlarını önemli ölçüde büyütmüştür. Bu çalışma, söz konusu genişlemenin sosyal belediyecilik anlayışı çerçevesinde yürütülen sosyal politika uygulamaları üzerindeki etkilerini ele almakta; ortaya çıkan sorunları ve bunlara yönelik çözüm önerilerini büyükşehir ve büyükşehir ilçe belediyelerinde görev yapan üst düzey yöneticilerle gerçekleştirilen anket ve yüz yüze görüşmelerden elde edilen veriler ışığında tartışmaktadır. Çalışmada öncelikle sosyal belediyeciliğin kavramsal çerçevesi ve tarihsel gelişimi ele alınmakta, ardından Türkiye'de bu anlayışın 1970'lerden bu yana geçirdiği dönüşüm üzerinden 6360 sayılı Kanun'un sosyal belediyecilik alanında doğurduğu sorunlar incelenmektedir. Düşük maliyetli ve nitelikli hizmet üretimi ile koordinasyon eksikliklerinin giderilmesini öngören Kanun'un, uygulamada bir dizi sorunu da beraberinde getirdiği saptanmıştır. Bulgular bu sorunları dört başlıkta toplamaktadır: sosyal hizmetlere ayrılan bütçe payının yetersizliği; hizmet sunumundaki koordinasyon eksikliği ve buna bağlı mükerrerlik; kadın ve çocuk konukevleri gibi alanlarda mevzuattaki yaptırım boşluğu, kültürel etmenler ve nitelikli personel azlığından kaynaklanan uygulama sorunları; ve kır-kent ayrımının kalkmasıyla tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin zarar görerek kırsal nüfusun refahında yarattığı olumsuzluklar. Görüşmelerde dile getirilen çözüm önerileri ise belediyelerin mali özerkliğinin güçlendirilmesi, kurumlar arası koordinasyon birimlerinin oluşturulması, konukevleri özelinde denetim ve yaptırım mekanizmalarının işletilmesiyle nitelikli personel istihdamı ve kırsal alana yönelik yasal düzenlemelerin güncellenerek belediye destekli tarımsal kalkınma uygulamalarının hayata geçirilmesi etrafında yoğunlaşmaktadır. Çalışma, son dönem yerel yönetim reformlarının sosyal belediyecilik açısından önemli fırsatlar sunmakla birlikte, kırsal yoksulluğu derinleştirme ve yardıma bağımlılığı kalıcılaştırma riski taşıdığını ileri sürmekte; belediyelerin kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde istihdam odaklı, uzun vadeli politikalara yönelmesi gerektiğini savunmaktadır.

Law No. 6360 (2012) extended the boundaries of metropolitan municipalities to the provincial administrative borders, substantially enlarging their jurisdiction. This study examines the implications of this expansion for social policy practices carried out within the framework of social municipalism, discussing the resulting problems and proposed solutions in light of data drawn from surveys and face-to-face interviews with senior administrators in metropolitan and metropolitan district municipalities. The study first situates social municipalism conceptually and historically, then traces the transformation of this approach in Türkiye since the 1970s in order to analyse the problems that Law No. 6360 has generated in the field. Although the Law envisaged low-cost, high-quality service provision and the elimination of coordination deficiencies, it is found to have introduced a range of practical difficulties. The findings group these into four categories: the inadequacy of the budgetary share allocated to social services; coordination gaps in service delivery and the resulting duplication; implementation problems in areas such as women's and children's shelters, stemming from regulatory loopholes, cultural factors, and a shortage of qualified personnel; and the adverse effects on rural welfare caused by the harm done to agriculture and livestock farming following the abolition of the rural–urban distinction. The proposed solutions cluster around strengthening the financial autonomy of municipalities, establishing inter-institutional coordination units, instituting oversight and sanction mechanisms alongside qualified staffing for shelters, and updating rural legislation to enable municipality-supported agricultural development initiatives. The study concludes that, while recent local-government reforms offer significant opportunities for social municipalism, they also risk deepening rural poverty and entrenching aid dependency, and argues that municipalities should pursue employment-oriented, longer-term policies in cooperation with public institutions and civil-society organizations.