AFET YÖNETİMİNDE YÖNETSEL KOORDİNASYON ANALİZİ - ORMAN YANGINLARI

Karagenç G. K.

Ulusal Afet Yönetimi ve Güvenlik Sempozyumu , Ankara, Türkiye, 09 Ekim 2025, ss.5-6, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.5-6
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Toplumları sosyoekonomik yönden etkileyen, günlük hayatı ve kamu hizmetlerini olumsuz yönde etkileyen olaylara  afet adı verilmektedir. Afetler doğal nitelikli olabileceği gibi toplumu oluşturan bireylerin etkinliklerinden de kaynaklanabilmektedir. Ancak afet olarak nitelendirilen olaylar, sebeplerinden bağımsız olarak önemli ölçüde can ve mal kaybına neden olmaktadırlar.

Coğrafyamızda yaşanan afet statüsündeki olayların başında orman yangınları gelmektedir. Ülkemizdeki organ yangınları genel afet sebeplerine paralel bir şekilde küresel iklim değişikliğinin de etkisiyle doğal faktörlerden kaynaklanabildiği gibi insan faaliyetlerinden dolayı da meydana gelebilmektedir.

İdarenin iradesi dışında vuku bulan, tahmin edilemeyen ve sonuçları itibariyle engellenemeyecek nitelikteli afetlerde idarenin sorumluluğunun söz konusu olamayacağı doktirindeki genel bir kabüldür. Bir başka ifadeyle; dışsal nitelikteki, öngörülemez ve önlenemez statüdeki afetlerde idarenin tazmin yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak bu şartları taşımayan afetlerde; idarenin afet öncesi yükümlülükleri olduğu gibi afet sonrası arama, kurtarma gibi birçok sorumlulukları da bulunmaktadır.

Ülkemizde orman yangınlarına müdahale konusunda yetkili kurumlar ve mevzu hukuk düzenlemeleri parçalı bir yapıdadır. Orman Genel Müdürlüğü, belediyeler, il özel idareleri ve mülki idare teşkilatı gibi birimler orman yangınlarına müdahale konusunda yetkilendirilmiştir. 1982 Anayasası, 6831 Sayılı Orman Kanunu, 4 Sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 5393 Sayılı Belediye Kanunu, 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu ve 442 Sayılı Köy Kanununda da orman yangınlarına müdahale ile ilgili düzenlemeler bulunmaktadır.

Bu çalışma orman yangınlarına müdahale konusundaki idari faaliyetleri incelemektedir. Bu kapsamda; mevzu hukuktaki düzenlemeler esas alınarak, verili durum incelenmiş,  koordinasyon sorunları ve kurumlar arasındaki yetki çatışmaları bağlamında çeşitli çözüm önerileri sıralanmıştır.

Anahtar Kelimeler : Afet, Orman Yangınları, Merkezi İdare, Yerel Yönetimler, İdarenin Sorumluluğu.  

Disasters are defined as events that socioeconomically affect societies and negatively impact daily life and public services. Disasters can be natural in nature or stem from the actions of individuals within a society. However, regardless of their causes, events classified as disasters result in significant loss of life and property.

Forest fires are among the most common disasters in our region. Forest fires in our country, in line with general disaster causes, can result from natural factors, influenced by global climate change, as well as from human activities.

It is a generally accepted principle in legal doctrine that the administration cannot be held liable for disasters that occur outside its control, are unpredictable, and whose consequences are unavoidable. In other words, the administration has a liability for compensation in external, unpredictable, and unavoidable disasters. However, in disasters that do not meet these conditions, the administration has many responsibilities, including pre-disaster obligations as well as post-disaster responsibilities such as search and rescue.

In Turkey, the authorized institutions and legal regulations regarding intervention in forest fires are fragmented. Units such as the General Directorate of Forestry, municipalities, provincial special administrations, and the local administration are authorized to intervene in forest fires. Regulations concerning intervention in forest fires are also found in the 1982 Constitution, Law No. 6831 on Forests, Presidential Decree No. 4 on the Organization of Ministries, Affiliated, Related and Associated Institutions and Organizations, Law No. 5393 on Municipalities, Law No. 5302 on Provincial Special Administrations, Law No. 5442 on Provincial Administrations, and Law No. 442 on Villages.

This study examines the administrative activities related to intervention in forest fires. In this context, based on the regulations in the relevant law, the current situation is examined, and various solutions are proposed in the context of coordination problems and conflicts of authority between institutions.

Keywords: Disaster, Forest Fires, Central Administration, Local Governments, Administrative Responsibility