Re-examining the ‘Resource Curse’ Concept in Resource-Rich Post-Soviet States: The Cases of Azerbaijan and Kazakhstan
SOSYOEKONOMI, cilt.34, sa.67, ss.143-174, 2026 (ESCI, Scopus, TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 34 Sayı: 67
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.17233/sosyoekonomi.2026.01.07
- Dergi Adı: SOSYOEKONOMI
- Derginin Tarandığı İndeksler: Scopus, Emerging Sources Citation Index (ESCI), TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.143-174
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, doğal kaynaklar açısından zengin olan post-Sovyet ülkeler için “kaynak laneti” kavramı, önemli petrol-gaz rezervlerine sahip olan Kazakistan ve Azerbaycan örneğinde yeniden incelemekte ve 1991-2024 yılları arasındaki 33 yıllık bağımsızlık ve egemenlik döneminde “kaynak laneti”nin nedenleri, etkileri ve iletim kanalları araştırılmaktadır. Ayrıca, bu ülkelerin kurumsal özellikleri, maliye politikaları, GSYİH’nın büyümesi, ekonominin ve ihracatın çeşitlendirilme düzeyi de dahil olmak üzere ekonomik performansları da değerlendirilmektedir. Ekonomik büyüme performansına ek olarak, Kazakistan ve Azerbaycan için GSYİH büyümesinin volatilitesi “kaynak laneti”nin önemli bir göstergesi ve belirtisi olarak incelenmiştir. Makalenin temel bulgularından biri, doğal kaynaklar açısından zengin eski Sovyet ülkelerindeki ekonomik büyüme eğiliminin “kaynak laneti” olgusuyla ilgili temel ayırt edici özelliğinin, yüksek veya düşük ekonomik performans değil, uzun vadeli perspektifte petrol dışı veya “daha az petrol” zengini ülkelerin ekonomik büyüme eğilimleriyle karşılaştırıldığında reel GSYİH büyüme oranının volatilitesi olduğudur. Makalede korelasyon analizi ve karşılaştırmalı veri analizi teknikleri de dahil olmak üzere çeşitli nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır.
The article reexamines the “resource curse” concept for the resource-rich post-Soviet states (RRPSSs), focusing on Kazakhstan and Azerbaijan, both nations with substantial oil and gas reserves that significantly influenced their post-Soviet economic trajectories. The authors aim to explore the causes, effects, and transmission channels of the “resource curse” after 33 years (1991-2024) of independence and sovereignty in these countries. The article considers their specific institutional contexts, fiscal policy peculiarities, and economic performance, including GDP growth paths and levels of economic and export diversification. Besides economic growth, the study also examines the volatility of GDP growth in Kazakhstan and Azerbaijan, highlighting it as a noteworthy indicator or symptom of the “resource curse.” One key finding is that the defining feature of the economic growth trend in the resource-rich post-Soviet states, related to the “resource curse,” is not necessarily outperformance or underperformance but rather the volatility of real GDP growth relative to the long-term trends of less oil-dependent countries. The research employed various quantitative methods, including correlation analysis and comparative data analysis.