SÜREKLİLİK VE KOPUŞ BAĞLAMINDA İSLAMCI SİYASET: SAİD HALİM PAŞA VE RAŞİD GANNUŞİ ÜZERİNE TEOPOLİTİK BİR İNCELEME

Yurteri H.

Muhafazakar Düşünce Dergisi, cilt.18, sa.62, ss.214-241, 2022 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 18 Sayı: 62
  • Basım Tarihi: 2022
  • Dergi Adı: Muhafazakar Düşünce Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.214-241
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

21. yüzyıl kolektif grup, cemaat, organizasyon gibi oluşumların giderek zayıfladığı, bireyselleşmenin uç boyutlara ulaştığı, meta teorilerin yerini neoliberal nihilizmin aldığı bir çağ olarak şekillenmektedir. Bu bağlamda dinin sosyal ve siyasal alandaki rolü değişim ve dönüşüm göstermektedir. Bireyin dine yaklaşımı ve dini doktirinlerin sosyal ve siyasal alana yönelik kurgusu söz konusu değişim ve dönüşümden etkilenmektedir. 100 yıl önce Said Halim Paşa’nın sorunsallaştırdığı din-toplum-siyaset ilişkisi güncelliğini bugün de korumaktadır. Said Halim Paşa’ya benzer şekilde Gannuşi de din-toplum-siyaset bağlamında yeni görüşler ortaya koymaktadır. Özellikle yöneten-yönetilen ilişkisi, sivil toplum, şûra ilkesi, İslami demokrasi gibi din ve siyaseti ilgilendiren temel meselelerde Said Halim Paşa ve Gannuşi’nin ortaya koymuş olduğu modeller batı-dışı karşılaştırmalı siyaset çalışmaları için özgün bir yaklaşım sergilemektedir. Bu çalışmada 100 yıl önce Said Halim Paşa’nın inşa ettiği arayışın Tunus’ta Gannuşi’nin inşa ettiği modele referansla yaşamış olduğu dönüşüm analiz edilmektedir. Buna göre iki düşünür arasındaki süreklilik ve kopuş devlet, toplum ve demokrasi bağlamında incelenmektedir. Sonuç olarak iki düşünürün toplum ve demokrasi anlayışlarında kopuş görülebilirken, yönetici-yönetilen ilişkisinde maslahat ve kanuniliğe tabiyyet noktasında sürekliliğin izleri sürülmektedir

21st century is shaped as an era in which formations such as collective groups, communities and organizations are gradually weakening, individualization has reached extreme dimensions, and meta-theories have been replaced by neoliberal nihilism. In this context, the role of religion in the social and political field has changed and transformed. The approach of the individual towards religion and the religious doctrines towards the social and political field are influenced by the change and transformation. The relationship between religion-society-politics problematized by Said Halim Pasha 100 years ago still maintains its actuality today. Similar to Said Halim Pasha, Ghannouchi also reveals new views in the context of religion-society-politics. The models put forward by Said Halim Pasha and Ghannouchi show a unique approach for non-Western comparative politics studies, especially on fundamental issues concerning religion and politics, such as the relationship between the ruler and the ruled, civil society, the principle of Shura, and Islamic democracy. In this study, the transformation of the seeking built by Said Halim Pasha 100 years ago is analyzed with reference to the model built by Ghannouchi in Tunisia. Accordingly, continuity and discontinuity between two thinkers are examined in the context of the state, society and democracy. As a result, while the discontiunity can be seen in the understanding of society and democracy of the two thinkers, the continuity seems in the relationship between the ruler and the ruled in terms of maslaha and loyalty to legality.