Müşterek Faillik - Suça İştirakte Karşılıklı İsnadiyet


Creative Commons License

Açıkgöz E. İ.

Adalet Yayınevi, Ankara, 2024

  • Yayın Türü: Kitap / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2024
  • Yayınevi: Adalet Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi ve bu kapsamda ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi, şüphesiz ceza hukukuna hakim olan ilkelerin başında gelmektedir. Bu açıdan bir suçun işlenmesinde birden fazla kimsenin birlikte asli sorumluluğuna imkan veren müşterek faillik, ilk bakışta ceza hukukuyla bağdaşmayan bir sorumluluk şekli olarak görünmektedir. Zira bu sorumluluk şeklinde bir kimse suçun kanuni tanımındaki fiili bizzat gerçekleştirmese ve bu hususta bir başkasını araç olarak kullanmasa da ilgili suçtan doğrudan doğruya sorumlu olmaktadır. Bu özelliğine rağmen müşterek failliğin Türk ceza hukuku da dahil pek çok hukuk sisteminde kabul edildiği de görülmektedir. İşte müşterek failliğin bu özellikli durumu çerçevesinde çalışmanın temel amacı müşterek fail sorumluluğunun hukuki esasını tespit etmek ve bu sorumluluk şeklinin ceza hukukunun temel ilkelerine uygun şekilde sınırlarını belirleyebilmektir.

Genelde suça iştirak ve özelde müşterek failliğin açıklanmasında Alman hukukunda gelişen ve ülkemiz hukukunu da etkileyen fiil hakimiyeti teorisinin gerek öğreti gerek yargı kararlarındaki baskın konumu, bu teorinin sistematik ve pek çok açıdan tutarlı açıklamalarının varlığı yadsınamaz. Dolayısıyla ilk bakışta bu çalışmanın, zaten büyük ölçüde çözüme kavuşmuş bir konuyu mesele edindiği düşünülebilir. Ancak belirtmek isterim ki özellikle Alman hukukunda yakın zamanda fiil hakimiyeti teorisi önemli yeni eleştirilere muhatap olmuş ve konuya ilişkin farklı teoriler de geliştirilmiştir. Hatta öyle ki bu eleştiriler kimi fiil hakimiyeti teorisi taraftarlarının da belirli konularda görüşlerinin değişmesine neden olmuştur. İşte elinizdeki kitapta bu yeni görüşlere de yer verilmiş bu görüşlerle tartışmak suretiyle hem müşterek failliğin hukuki esası hem de müşterek failliğin diğer ceza hukuku kurumlarına etkisi bakımından belirli sonuçlara ulaşılmıştır.