2023 Kahramanmaraş (Türkiye) Depremleri Sonrasında Kültürel Mirasın İyileştirilmesine Yönelik Yapay Zekâ Destekli Stratejiler: Kavramsal Bir Çerçeve
Türk deprem araştırma dergisi (Online), cilt.8, sa.2, ss.276-291, 2026 (Scopus, TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 8 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.46464/tdad.1870229
- Dergi Adı: Türk deprem araştırma dergisi (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: Scopus, TR DİZİN (ULAKBİM), Index Copernicus, Asos İndeks, Other Indexes
- Sayfa Sayıları: ss.276-291
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, 2023 Kahramanmaraş (Türkiye) depremleri sonrasında kültürel mirasın afet sonrası iyileştirilmesine yönelik uyarlanabilir bir kavramsal çerçeve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Notre-Dame, Musul, Katmandu ve Halep örneklerinden elde edilen uluslararası deneyimlerin sentezine dayanan araştırma, yapay zekâ, İHA tabanlı fotogrametri ve Miras Yapı Bilgi Modellemesi (H-BIM) teknolojilerinin birlikte kullanımını ele almaktadır. Önerilen çerçeve; hızlı belgeleme, tanısal analiz ve karar destek olmak üzere üç teknik aşama etrafında yapılandırılmış ve dijital özgünlük ile topluluk belleğini önceleyen etik bir katmanla desteklenmiştir. Bulgular, yapay zekâ destekli iş akışlarının yapısal değerlendirme süreçlerinin hızını ve nesnelliğini artırırken, yeniden yapılanmanın sosyal açıdan kapsayıcı niteliğini koruyabildiğini göstermektedir. Çalışma, Türkiye bağlamında kurumsal koordinasyonu güçlendirmeye yönelik stratejik bir yol haritası sunmaktadır.
his study aims to develop an adaptable conceptual framework for the post-disaster recovery of cultural heritage following the 2023 Kahramanmaraş (Türkiye) earthquakes. Based on the synthesis of international experiences from the Notre-Dame, Mosul, Kathmandu, and Aleppo case studies, the research examines the integrated use of Artificial Intelligence, UAV-based photogrammetry, and Heritage Building Information Modelling (H-BIM) technologies. The proposed framework is structured around three technical phases—rapid documentation, diagnostic analysis, and decision support—and is reinforced by an ethical layer that prioritizes digital authenticity and community memory. The findings indicate that AI-assisted workflows significantly increase the speed and objectivity of structural assessment processes while maintaining the social inclusivity of reconstruction efforts. The study ultimately presents a strategic roadmap aimed at strengthening institutional coordination within the Turkish context.