Research Information System
9. Ulusal Sosyoloji Kongresi, Ankara, Turkey, 19 - 21 September 2019, (Unpublished)
Düğün müzisyenliğinin eşitsiz gelişimi: Ankara örneği
Bu çalışma düğün müziği endüstrisinin yapısını anlamak ve müzisyenlerin piyasa ilişkisi
içinde çeşitli biçimlerde konumlanmalarını açıklamak amacıyla Ankara’da yürütülen ve
derinlemesine görüşmeler, odak gruplar ve katılımlı gözlemlerle sürdürülen doktora
araştırmasına dayanmaktadır. Son birkaç onyıldır süren ekonomi-politik dönüşüm sonucunda
müzik emeğinin bir müzik aleti çalmanın veya şarkı söylemek gibi salt bir bedensel
performans olmanın ötesinde kapsayıcı bir ses işçiliği olarak yeni bir biçim kazandığı
görülmektedir. Bu durum gelişen yeni teknolojilerle birlikte literatürde çağcıl kapitalizmde
çalışma ilişkilerini açıklamak için kullanılan, çoğu zaman birbirine indirgenemeyen ve uzun
bir süredir tartışılagelen dijital emek, bilişsel emek, duygulanımsal emek, duygusal emek gibi
emek biçimlerini bir arada kullanmanın zorunlu bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.
Böylece müzik emeğinin niteliği yükselmekte ve modern dönemin geleneksel müzisyeni,
kültürel emek kategorisinin altında incelenebilecek bir ses emeğinin (sound labour)
tanımından hareketle, her şey dahil bir ses işçisine dönüşmektedir. Bu bildirinin konusu da
her şey dahil ses işçisine dönüşmüş olan müzisyenlerin dijital teknolojiyi kullanma
kapasiteleri ile düğün müziği endüstrisinde bir pozisyon işgal etmeleri arasındaki ilişkidir.
Dijital teknolojiyi kullanma kapasitesi, müzisyenin kültürel sermayesinin bir parçası olarak
müzikal alanda bir pozisyon almasını ancak belirli bir noktaya kadar getirmekte iken asgari
beceriyi geliştirdikten sonra bir networke dahil olmak ekonomik sermayenin artmasında ve
süreklileştirilmesinde çok daha önemli rol oynamaktadır. Bu sebeple piyasa içinde uzun yıllar
bulunmuş olmak, müzisyenlerin dijital beceriyle ilgili dezavantajını kısmen ortadan
kaldırmaktadır. Ancak bu durumda geleneksel müzisyenler ile her şey dahil ses işçilerinin
rekabeti, alandaki eşitsizliği farklı bir biçimde sürdürmekte ve derinleştirmektedir. Nitekim
alana dahil olmak isteyen genç müzisyen hem hali hazırda geleneksel anlamıyla müzisyen
olmak hem de dijital becerileri gelişmiş her şey dahil ses işçisi olmak mecburiyetindedir.
Geleneksel müzisyen ise bu niteliklere sosyal sermayesiyle yanıt vermektedir.