ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEPREM SONRASI GEÇİCİ BARINMA ALANI SEÇİMİ: ERZİNCAN İLİ ÖRNEĞİ
5. Uluslararası Afet ve Dirençlilik Kongresi, Kocaeli, Türkiye, 11 - 13 Ekim 2023, ss.111-112, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Kocaeli
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.111-112
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Her yıl deprem, sel, kasırga, toprak kayması gibi doğa kaynaklı olaylar ve savaş, iç karışıklık,
göç, endüstriyel kazaların gibi insan kaynaklı afetler binlerce insanın ölümüne neden olmakta,
yaşam alanlarını ve mal varlıklarını tehdit etmektedir. Tüm ülkelerde yaşanan afetlerin en
önemli sorunlarından biri, afetzedeler için geçici barınakların hazırlanmasıdır.
Geçici barınma alanlarının seçimi ve ardından evsiz kalan afetzedelerin yeniden
yerleştirilmesi, deprem sonrası yardım operasyonlarında çok önemli bir rol oynamaktadır.
Türkiye’ de afetler sonrası geçici barınma ile ilgili koordinasyonu Afet ve Acil Durum Yönetim
Başkanlığı (AFAD) yapmaktadır. Afet yönetim sürecinde plan geliştiriciler, kriz yönetimi
konusunda sayısız belirsizlikle karşı karşıyadır. Olası afetler yaşanmadan önce geçici barınma
merkezlerinin belirlenmesi afetzedelerin barınma sorununa hızlı ve etkili cevap vermek üzere
son derece önemlidir.
Bu bağlamda çalışmanın amacı deprem kuşağında yer alan Erzincan İli için olası bir afet
sonrası geçici barınma alanı yer seçiminin yapılmasıdır. Bu amaçla 6 maddede (Faylardan,
akarsulardan ve diğer doğal tehlikelerden uzak durmak, Uygun zemin eğimi, Gerekli altyapının
varlığı, Kullanılabilirlik, Hizmet merkezlerine yakınlık, Kapasite) geçici barınma alanı kriterlerini
oluştururken deprem kuşağında yüksek riskli Erzincan merkez, Refahiye, Üzümlü, Çayırlı ve
Tercan ilçeleri alternatifleri oluşturmaktadır. Kriterlerin ağırlıklandırılması Bulanık Analitik
Hiyerarşi Süresi (Bulanık AHP- Fuzzy Analytic Hierarchy Process) alternatiflerin sıralanması
ise Fuzzy Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (Bulanık TOPSIS)
yöntemi ile yapılmıştır.
Çalışmanın sonuçlarına göre deprem olayını takip eden süreçte tasarım-uygulama ölçütleri
arasından “kullanılabilirlik” en önemli kriter olarak belirlenmiştir. Alternatif olarak
değerlendirilen beş farklı lokasyon arasında, Üzümlü ilçesi en uygun geçici barınma alanı
olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Geçici Barınma Yer seçimi, Bulanık AHP, Bulanık TOPSİS