SABAHATTİN EYÜBOĞLU'NUN MACBETH ÇEVİRİSİNİN "KÜLTÜRE ÖZGÜ İFADELERİN ÇEVİRİSİ" BAĞLAMINDA ELE ALINMASI
Edebiyat Bilimleri Dergisi, cilt.4, sa.4, ss.9-28, 2023 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 4 Sayı: 4
- Basım Tarihi: 2023
- Doi Numarası: 10.5281/zenodo.8098622
- Dergi Adı: Edebiyat Bilimleri Dergisi
- Sayfa Sayıları: ss.9-28
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Öz
Soneleri, trajedileri ve komedileri ile
bir döneme damgasını vurmuş olan William Shakespeare sadece 16. yüz yıl İngiliz Edebiyatı’nı değil dünya edebiyatını şekillendiren, tarihe mâl olmuş bir edebiyatçıdır. Eserleri, onun içine doğduğu yüzyılın sınırlarını aşmasını sağlamış, günümüzde dahi onunla ilgili ciltler dolusu yayın yapılmasına olanak sağlamıştır. Shakespeare’in bu başarısı hiç şüphesiz ki onun, insan doğasına dair derin bilgisi ve algısından kaynaklanmaktadır. Farklı kültürel geçmişe sahip, uzak coğrafyalarda, farklı diller konuşan milyonlarca insana hitap eden eserlerin edebiyatımıza kazandırılması bu mirasa ortak olmamıza, ondan yararlanmamıza hizmet etmiştir. Shakespeare’i dilimize kazandıran deneyimli çevirmen Sabahattin Eyüboğlu, ünlü edebiyatçıdan Julius Caesar, Hamlet, Macbeth, Antonius ve Kleopatra, Atinalı Timon, Troilos ile Kressida olmak üzere altı eser çevirmiştir. Çalışmamızın amacı, çevirmen kararları doğrultusunda Eyüboğlu’nun, Macbeth eserindeki kültüre özgü ifadeleri çevirirken kullandığı çeviri stratejilerini tespit etmektir. Bu amaçla eserin 1. Perde’sinden seçilen 21 örnek incelenmiş ve bu örnekler Eirlys E. Davies’in kültürel unsurların çevirisine dair sunduğu taksonomi bağlamında sınıflandırılmıştır. Ele alınan bu kesitlerden çıkan sonuç, genel olarak yerlileştirici stratejinin benimsendiği ve kültür odaklı bir çeviri gerçekleştirildiği yönündedir.
Anahtar Kelimeler: Macbeth, Eirlys E. Davies, kültür, yerlileştirici çeviri.
Abstract
William Shakespeare, who left his mark on a period with his sonnets, tragedies and comedies, is a historical figure who shaped not only 16th century English literature but also world literature. His works have enabled him to exceed the limits of of the century he was born into, and even today, they made it possible volumes of publications being published about him. This success of Shakespeare is undoubtly due to his deep knowledge and perception of human nature. Bringing works that appeal to millions of people with different cultural backgrounds, in distant geographies and speaking different languages, has served us to share and benefit from this heritage. Experienced translator Sabahattin Eyuboglu, who brought Shakespeare into our language, translated six Works from the famous playwright: The Tragedy of Julius Caesar, The Tragedy of Hamlet, The Tragedy of Macbeth, The Tragedy of Antony and Cleopatra, The Life of the Timon of Athens, Troilos and Cressida. The aim of this study is to determine the translation strategies Eyuboglu uses while translating culturally specific expressions in Macbeth, in line with translator’s decisions. For this purpose, 21 examples selected from Act 1 of the play are examined and these examples are classified in the context of taxonomy presented earlier by Eirlys E. Davies on the translation of cultural elements. The conclusion drawn from this section is that the translator adopted the domestication strategy and created a target culture-oriented translation.
Key Words: Macbeth, Sabahattin Eyuboglu, Eirlys E. Davies, culture- specific terms, domestication strategy.