Husameddin Bursevi’s Encyclopedic Prose Work Miratu’l-Kainat


Creative Commons License

Başçetin M. Y.

Uluslararası Genç Bilim ve Sanat İnsanları Sempozyumu (Gebsis) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara, Turkey, 24 - 26 June 2020, pp.421-434

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.421-434

Abstract

Dîvân edebiyatı, çok çeşitli kaynaklardan beslenmiş olan bir gelenektir. Onun bu özelliğini en iyi yansıtan

türlerden biri acâibü’l-mahlûkâtlardır. Yazıldıkları dönemin botanik, coğrafya, felsefe, tarih, tıp, mitoloji, astroloji,

antropoloji ve kozmografya gibi alanlardaki bilim anlayışını yansıtan ansiklopedik mahiyetteki bu eserler

yaratılıştan başlayarak, dünyadaki temel elementler, gerçek ve hayalî varlıklar, coğrafî yerler ve insanlar hakkında

bilgiler içerir. Bu yönüyle Dîvân edebiyatının mazmun dünyasını da aydınlatıcı bilgiler içeren eserlerdir.

Çalışmada XVI. yüzyıl âlim ve mutasavvıf şahsiyetlerinden Hüsâmeddîn Bursevî tarafından acâibü'l-mahlûkât

türünde mensur olarak kaleme alınan ve daha önce herhangi bir bilimsel çalışmaya söz konusu edilmemiş olan

Mir’âtü'l-Kâ’inât isimli eser ele alınmıştır. İlk olarak eserin türü olan âcâibü'l-mahlûkâtlar, daha sonra Hüsâmeddîn

Bursevî ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra çalışmaya konu olan Mir'âtü'l-Kâ'inât adlı mensur eserde

bahsedilen başlıklar ve bu başlıklar altında ele alınan konular değerlendirilmiştir. Mir’âtü’l-Kâ’inât, çok farklı

konularda dönemin bilim anlayışını yansıtması ve Dîvân edebiyatına dair kavramlar hakkında çok çeşitli bilgiler

içermesinin yanı sıra dönemin nesir geleneğinin bir örneği olması açısından önemli bir eserdir.