Şoförlerde Yeme Bozukluğu, Stres ve Uyku ile Beslenme Durumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Sağlık ve Toplum, cilt.36, sa.1, ss.129-138, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 36 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Sağlık ve Toplum
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.129-138
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı şoförlerde yeme bozukluğu, stres ve uyku ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem: Çalışmaya 19-64 yaş aralığında ulaşım araçlarını kulla- nan 100 şoför katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Genel İş Stresi Ölçeği (GİSÖ), 24 saatlik besin tüketim kaydı, Demografik Yapı An- keti, Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (EDE-Q-13) (YBDÖ), Uyku Kalitesi Ölçeği (UKÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Sürücülerden düşük-orta düzeyde stres bildirenlerin GİSÖ puanları daha düşük, UKÖ puanları daha yüksekti; yüksek stres bildirenlere göre. Toplam GİSÖ ile toplam YBDÖ puanı ara- sında anlamlı pozitif, UKÖ ile GİSÖ arasında negatif korelasyon vardı (p<0.05).Sağlıklı Yeme İndeksi ( SYİ) ’ne göre katılımcıların %85’inin beslenme alışkanlıkları zayıftı. Regresyon analizine göre kronik hastalık olmaması, yeme bozukluğu puanını 1.181 kat azal- tıyordu (p<0.05). Sonuç: Bulgular, sürücülerde yüksek iş stresinin uyku ve yeme dav- ranışlarını olumsuz etkilediğini; bu durumun uzun çalışma saatleri, düzensiz öğünler ve kronik hastalıklarla arttığını göstermektedir.
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between eating disorders, stress, sleep, and nutritional status among drivers. Method: The study included 100 drivers aged 19–64 using transpor- tation vehicles. Data collection tools included General Job Stress Scale (GJSS), 24-hour food record, Demographic Structure Questi- onnaire, Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q-13), and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Results: Drivers reporting low-to-moderate stress had lower GJSS and higher PSQI scores compared to those with high stress. A sig- nificant positive correlation was found between total GJSS and EDE-Q scores, and a negative correlation between PSQI and GJSS scores (p<0.05). Based on the Healthy Eating Index (HEI), 85% of participants had poor dietary habits. Regression analysis showed that absence of chronic disease reduced disordered eating scores by 1.181 times (p<0.05). Conclusion: Findings show that high job stress in drivers worsens sleep and eating behaviors, further impacted by long hours, irregu- lar meals, and chronic illness.