ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN AKRAN ZORBALIĞI DENEYİMLERİ VE BAŞA ÇIKMA STRATEJİLERİ
Cumhuriyet 18.Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, Afyonkarahisar, Türkiye, 28 - 30 Ağustos 2026, cilt.1, sa.42, ss.266-277, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Cilt numarası: 1
- Basıldığı Şehir: Afyonkarahisar
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.266-277
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin kampüs ortamında akran zorbalığına ilişkin gözlem ve deneyimlerine dayanak, zorbalık türlerini, zorbalığın öğrenciler üzerindeki etkilerini ve bu durumla başa çıkma stratejilerini incelemektir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcılarını uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen 203 üniversite öğrencisi (%89.6) kadın, %10.4 erkek) oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, üniversite ortamında akran zorbalığının fiziksel zorbalık olmaktan çok psikolojik ve sosyal boyutta yaşandığını göstermektedir. Katılımcılar en yaygın zorbalık türlerinin ilişkisel zorbalık (sosyal dışlama, görmezden gelme) ile sözel zorbalık (alay etme, küçümseme, beden görünümüne yönelik aşağılayıcı ifadeler) olduğunu belirtmiştir. Zorbalığın öğrenciler üzerinde özgüven kaybı, içe kapanma, yalnızlık, okula aidiyet duygusunun zayıflaması ve akademik başarıda düşüş gibi psikolojik, sosyal ve akademik olumsuzluklara yol açabildiği ifade edilmiştir. Katılımcılar, zorbalıkla baş etmede en sık kullanılan stratejilerin zorbalığın yaşandığı ortamlardan uzaklaşma, sosyal etkileşimi sınırlandırma, çevrim içi ortamlara yönelme ve sessiz kalma olduğunu belirtmiştir. Buna karşın aile, arkadaş ve ruh sağlığı uzmanlarından destek alma gibi aktif baş etme stratejilerinin daha sınırlı düzeyde tercih edildiği görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, üniversite ortamında akran zorbalığının çoğunlukla ilişkisel ve sözel biçimlerde ortaya çıktığını, öğrencilerin daha çok kaçınma odaklı baş etme stratejilerine yöneldiğini göstermektedir. Bulgular, üniversitelerde akran zorbalığını önlemeye yönelik psikososyal destek ve müdahale programlarının geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.