Struggling with the Idea of Death in the Socialist Left of Turkey: The Case of Kaldıraç Magazine


Creative Commons License

Cizreli B.

9. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi, Kocaeli, Turkey, 15 - 17 April 2020, vol.4, pp.151-170

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 4
  • City: Kocaeli
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.151-170

Abstract

Berger ve Luckmann'ın toplum teorisinde insanların, sosyo-kültürel düzenin meşrulaştırılması, korunması ve aktarılması için sembolik evrenler olarak anlam sistemleri kurduğu iddia edilmektedir. Anlam sistemleri toplumsal hayatı, gerçekliğin belirsizliğine ve olağan dışı durumlara karşı korur. Olağan dışı durumlar genel kabulleri yıkarak insanı belirsizliğe iter ve onu kaosa sürükler. Berger ve Luckmann olağan dışı durumların en tehditkâr olanının ölüm olduğunu ifade ederler. Antropolog Malinowski kabile hayatına yönelik saha araştırmaları sonucunda her dinde tanrı fikrinin olmadığını ancak her dinin ölümden sonraki hayata dair kaygıları cevapladığını belirtmektedir. Bu yönüyle dinler varoluşsal güvenliğin kaynağıdır. Modern öncesi dönemde insan toplumlarının ölüm fikriyle mücadelesinde dinler önemli işlevler görmekteydi. Modern ideolojiler de kamusal dinlerin bazı rollerini üstelenerek ölüm fikrini evcilleştirmenin stratejilerini kurmuştur. Modern ideolojiler birer anlam sistemi olarak toplumsal hayatın sürdürülebilir kılınması adına tıpkı geleneksel dinler gibi olağan dışı durumlara karşı mücadele stratejileri geliştirmiştir. Sosyalist rejim ve hareketler cenaze törenleri, anmalar ve ölenlerin kültleştirilmesi yoluyla ölüm fikriyle mücadele etmektedir. Bu araştırmanın temel amacı sosyalist hareketlerin ölüm fikriyle hangi yollarla mücadele ettiğini betimlemektir. Araştırmada nitel yöntemlerden söylem analizi deseni kullanılacaktır. Çalışma kapsamında güncel Türkiye siyasal hayatında sosyalist sol adına aktif faaliyet yürüttüğü tespit edilen otuz grup arasından AKA-DER grubu örnek olarak seçilmiştir. Bu tercihin sebepleri ilgili grubun Türkiye sosyalist solculuğunun farklı geleneklerini sahiplenmesi, pek çok gruba kıyasla yaygın bir faaliyet alanının olması ve yayınlarının araştırmacılara açık olmasıdır. Bu grubun aylık yayın organı Kaldıraç Dergisi'nin Eylül 2015 tarihinde basılan 170. sayısı ile Ekim 2019 basılan 219. sayısı arasındaki 50 sayı incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda oluşturulan temalarda ölüm olayıyla mücadelede izlenen stratejiler, uygulanan yöntemler ve kurulan anlam dünyası analiz edilecektir. Cenaze törenleri, mezarlık ziyaretleri, anma programları ve ölen sosyalistlerin kültleştirilmesi yoluyla sosyalist solun ölümsüzlük iddiası öne çıkartılacaktır. Araştırma kapsamında hedeflenen çıktı ölüm fikriyle mücadele gibi tarihsel olarak dinlerin üstlendiği bir dizi toplumsal işlevin modern ideolojiler tarafından örnek alındığını gösterebilmektir.