Orta-Gelir Tuzağının Belirlenmesi Üzerine Detaylı Bir Literatür İncelemesi


Acar Ü.

ISEPA 2019, Diyarbakır, Türkiye, 10 - 12 Ekim 2019, ss.158-159

  • Basıldığı Şehir: Diyarbakır
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.158-159

Özet

Ekonomilerin yıllar itibariyle performanslarını karşılaştırmak, ekonomik analizlere olanak tanımak ve politika yapıcılar için bir rehber olması düşüncesiyle ülkeler kişi başına gelir seviyelerine göre sınıflandırılmışlardır. Bu sınıflandırmalar içerisinde Dünya Bankası’nın 1989 yılında önerdiği yüksek gelir, yüksek-orta gelir, düşük-orta gelir ve düşük gelir şeklinde dörtlü sınıflandırma genel kabul görmüştür. 1950 sonrası birçok Batı Avrupa ülkesi de yüksek gelir seviyesini yakalamışlardır. Diğer taraftan az gelişmiş ülkelerle gelişmiş ülkeler arasındaki gelir uçurumu muazzam düzeyde artmıştır. 2000’li yıllarda kişi başına gelir düzeyleri karşılaştırıldığında özellikle Kore ve Singapur gibi bazı orta gelir seviyesindeki ülkeler hızlı bir büyüme trendi yakalayarak yüksek-gelirli ülkeler arasına girmişlerdir. Diğer taraftan Latin Amerika ülkelerinin pek çoğu ve Türkiye, Güney Afrika, Malezya, Endonezya gibi orta-gelirli ülkelerde ise hızlı bir büyüme trendinden sonra büyümelerinde yavaşlama gözlemlenmiştir. Bu gözlemlerin sonucunda “Orta-gelir tuzağı” kavramı ortaya atılmıştır. Orta gelir tuzağı bilebildiğimiz kadarıyla ilk olarak Gill ve Kharas (2007) tarafından kullanılmıştır. Literatürde genel kabul görmüş bir tanımı olmamakla birlikte kavramın bir ülkenin hızlı bir büyüme trendinden sonra büyümesinin yavaşlaması kastedildiği konusunda herkes hemfikirdir. Bu kavramı gerek betimsel gerekse de ampirik olarak tanımlamak için pek çok çalışma yapılmıştır. Betimsel çalışmalarda orta-gelir tuzağının nedenleri ve çıkış yolları üzerinde durulmuştur. Ampirik çalışmalarda ise bir ülkenin orta-gelir tuzağı içinde olup olmadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Bu amaçla farklı eşik değerler belirlenmiş bu eşik değerlerle kavrama açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada orta gelir tuzağını tanımlayan farklı yaklaşımlar üzerinde durulmakta ve Türkiye’nin orta-gelir tuzağında olup olmadığı sorusuna bu yaklaşımlar yardımıyla cevap aranmakta ayrıca konuyla ilgili eleştirilerin ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Countries are classified according to their per capita income levels in order to compare the performances of economies over the years, to enable economic analysis and to be a guide for policymakers. Among these classifications, the quadruple classification, which was proposed by the World Bank in 1989 as high income, high-middle income, low-middle income, and low income, was generally accepted. After 1950, many Western European countries also achieved high-income levels. On the other hand, the income gap between underdeveloped and developed countries has increased tremendously. In the 2000s, when the per capita income levels of the countries are compared, some middle-income countries such as Korea and Singapore have achieved a rapid growth trend and entered into high-income countries. On the other hand, it was observed a slowdown in growth after a rapid growth trend in many Latin American countries and some middleincome countries like Turkey, South Africa, Malaysia, and Indonesia. As a result of these observations, the concept of “middle-income trap” was proposed. To the best of our knowledge, the middle-income trap was first used by Gill and Kharas (2007). Although there is no generally accepted definition in the literature, everyone agrees that the concept is meant to a slowdown in the growth of a country after a rapid growth trend. Many studies have been made to define this concept both descriptively and empirically. Descriptive studies focused on the causes and solutions of middle-income trap. Empirical studies have sought to answer the question of whether a country is in the middle-income trap. For this purpose, different threshold values have been determined and it has been tried to clarify the concept with these threshold values. This study focuses on different approaches that define the middle-income trap, searches for an answer with the help of this approach the question of whether Turkey is in the middle-income trap. In addition, it is aimed to put forward the criticisms on the subject.