The Analysis of Ceride-i Mehâkim in the Context of Tanzımat Era of Ottoman Law (1873-1875)

Creative Commons License

Argunhan B.

Adalet Dergisi , no.70, pp.613-666, 2023 (TRDizin)

Abstract

Ceride-i Mehâkim is a law journal that started to be published in 1873 under the supervision of the Divan-ı Ahkâm-ı Adliye. In this study, the issues of Ceride-i Mehâkim between 1873 and 1875 are discussed. One hundred and twenty-five issues published in this date range were examined, and the tags of fifty issues were prepared among the examined ones. Within the framework of the fifty listed numbers, the decisions, legal regulations, announcements and other texts issued by the Divan's criminal and civil appeal chambers published in the journal have been examined and analyzed according to the subjects, persons and institutions they contain. According to this; Ceride began its publication life in a period of legal reforms called Tanzimat Era in Ottoman Law. In this period, the legal regulations prepared by the Ottoman State administrators, courts such as nizamiye and commercial courts recognized by these legal regulations, courts of istinaf and temyiz (appeal), and in particular the Divan-ı Ahkâm-ı Adliye are the most basic elements of the Ottoman legal reform. Ceride is discussed in this context. It has been concluded that Ceride is a journal that reflects the legal developments of the period at first hand with the court decisions .It contains, rich in content and contains intense material for the discipline of legal history. On the other hand, the first issues of Ceride were issued to guide the legal practice. In connection with this purpose, in the first issues, high court decisions took place much more than the legislation. It is possible to say that court decisions are mostly related to private law.
Ceride-i Mehâkim, Divan-ı Ahkâm-ı Adliye Reisliği nezareti altında 1873 yılında neşrine başlanan bir hukuk dergisidir. Bu çalışmada Ceride-i Mehâkim’in 1873-1875 yılları arasındaki sayıları konu edilmiştir. Bu tarih aralığında çıkan yüz yirmi beş sayı incelenmiş, incelenenler arasından elli sayının künyesi hazırlanmıştır. Listelenen elli sayı çerçevesinde, ceridede yayınlanan Divan’ın ceza ve hukuk temyiz dairelerince verilen kararlar, yasal düzenlemeler, ilanlar ve sair metinler, barındırdıkları konulara, kişilere, müesseselere göre tetkik ve tahlil edilmiştir. Buna göre; ceride yayın hayatına Osmanlı hukukunda Tanzimat olarak adlandırılan hukuki reformların yapıldığı bir dönemde başlamıştır. Bu dönemde Osmanlı Devleti idarecilerinin hazırlamış olduğu yasal düzenlemeler, bu yasal düzenlemelerle tanınan nizamiye ve ticaret mahkemeleri gibi mahkemeler, istinaf ve temyiz divanları ile özel olarak Divan-ı Ahkâmı Adliye, Osmanlı hukuk reformunun akla gelen en temel unsurlarıdır. Ceride bu bağlamda ele alınmış, ihtiva ettiği mahkeme kararlarıyla dönemin hukuki gelişmelerini birinci elden yansıtan, zengin içerikli ve hukuk tarihi disiplini için yoğun malzeme barındıran bir dergi olduğu sonuçlarına varılmıştır. Öte yandan ceridenin ilk sayılarının hukuk uygulamasına yol göstermek amacıyla çıkartılmıştır. Bu amaçla bağlantılı olarak ilk sayılarda mahkeme kararları mevzuattan çok daha fazla sayıda yer almıştır. Mahkeme kararlarının ise daha çok özel hukukla ilişkili olduğunu söylemek mümkündür.