Sosyal Politika Bağlamında İşsizlik Sigortası Fonunun İşsizleri Koruma Rolü
Sosyal Güvence, sa.29, ss.1931-1958, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Derleme
- Cilt numarası: Sayı: 29
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.21441/sosyalguvence.1645613
- Dergi Adı: Sosyal Güvence
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1931-1958
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmanın amacı, işsizlik sigortası fonunun işsizleri koruma rolünü incelemektir. Çalışma kapsamında, işsizlik sigortası fonundan karşılanan işsizlik sigortası ödeneğinin işsizliği önlemeye etkisi ve işsizlerin işsizlik ödeneğinden faydalanmasını etkileyen nedenler, sigorta ödeneklerinden sağlanan fayda yaklaşımıyla teorik çerçevede tartışılmıştır. İŞKUR tarafından uygulanan aktif ve pasif işgücü programları ve işsizlik sigortasına başvuran-hak eden istatistikleri (2015-2025) ve TÜİK tarafından yayımlanan işsizlik oranları (2015-2025) incelenmiştir. Bu bağlamda, işsizlik sigortası fonunun işsizleri koruyucu rolü, işsizlik sigortasından faydalanmayı zorlaştıran nedenlere yönelik eleştirilerin çekildiği 5 temel alanın tematik tespiti ile değerlendirilmiştir. Birinci alan, kişi bakımından kapsamının dar olması; ikinci alan, çalışan hizmet akdinin sona erme nedenleri; üçüncü alan, hak eden ve hak etmeyen ayrımının yapılmaması; dördüncü alan, süreye bağlı ortaya çıkan zorluklar ve beşinci alan, işsizlik sigortası fonundan sağlanan faydanın kapsamının genişletilmesidir. Bulgular; işsizlik sigortasından faydalanma koşullarının zorluğu nedeniyle başvuranların önemli çoğunluğunun bu programlardan faydalanamadığı, dolayısıyla işsizlik oranlarının değişimine anlamlı bir etkisinin olmadığı yönündedir. Sözleşme fesih hakkının işverene ait olması, ödeneğin alınmasında önemli zorluklara neden olmaktadır. İşsizlik sigortası ödeneğinden maksimum fayda sağlanabilmesi için ödenek alma koşullarının işgücü piyasalarındaki dönüşüme göre yeniden düzenlenmesi gerektiği, fonun amacına uygun kullanımına ilişkin yeni sosyal, ekonomik ve hukukî düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu ve fon kaynaklarının sürdürülebilirliği için aktif politikalarla etkileşimin artırılması gerektiği savunulmuştur.
The aim of this study is to examine the role of the unemployment insurance fund in protecting the unemployed. Within the scope of the study, the effect of unemployment insurance benefits provided by the unemployment insurance fund on preventing unemployment and the reasons affecting the unemployed's benefit from unemployment benefits were discussed in a theoretical framework with the benefit approach provided by the insurance benefits. The active and passive labor force programs implemented by İŞKUR and the unemployment insurance applicant-deserving statistics (2015-2025) and the unemployment rates published by TÜİK were examined. In this context, the protective role of the unemployment insurance fund for the unemployed was evaluated with thematic determination of 5 main areas where criticisms were drawn regarding the reasons hindering benefit from unemployment insurance. The first area is the narrow scope in terms of person; the second area is the reasons for the termination of the employee's service contract; the third area is the lack of distinction between deserving and undeserving; the fourth area is the difficulties that arise depending on the duration and the fifth area is the expansion of the scope of the benefit provided by the unemployment insurance fund. The findings are; the majority of applicants can’t access benefits due to the difficulties in the conditions for these programs, therefore, it has no significant effect on the change in unemployment rates. The employer’s unilateral termination right causes significant difficulties in receiving the allowance. It’s argued that in order to obtain maximum benefit from unemployment insurance allowance, the eligibility criteria should be rearranged according to the transformation in labor markets, new social, economic and legal regulations are needed regarding the appropriate use of the fund and interaction with active policies should be increased for the sustainability of fund resources.