Türkçe Ulusal Derlem’de cumhur, halk ve millet sözcüklerinin gazete metinlerindeki görünümü

SELVİ C.

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sa.Ö13, ss.93-111, 2023 (TRDizin)

Özet

Dil biliminin bilgisayarlı çalışma alanını olan derlem dil bilimi, önceki yıllara göre yapılan çalışmaların hızını arttırmış ve daha çok çalışma yapılmasını sağlamıştır. Derlemler, büyük sayıda dil verilerini içeren kümelerdir. Bu çok sözcüklü derlemler üzerinde gramer ve dil bilimi çalışmalarını yapmak araştırmaların hızlı sonuçlanmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada 50 milyon sözcükten oluşan Türkçe Ulusal Derlemi’nde gazete metinlerinde geçen “cumhur, halk, millet” sözcükleri yazılı metin sorgusunda taranmıştır. Tarama yapılırken gazete verileri 5’er yıllık olarak bölünmüş ve tarama sonucunda elde edilen verilerde bağlam içerisinde “toplum” anlamında kullanılanlar çalışmanın kapsamında değerlendirilmiştir. Her sözcük kendi başlığı altında ilk önce tablo içerisinde metin sayısı, gözlenen sıklık ve normalleştirilmiş sıklık verileri ile açıklanmıştır. Daha sonra gazete metinlerinde yer alan veriler beşer yıllık dilimler içerisinde incelenmiştir. Bu incelemede öncelikle Türkçe Ulusal Derlemi’nde yer alan bilgilerin ekran görüntüsü verilmiş, daha sonra bu verilerin değerlendirmesi yapılmıştır. Değerlendirme sonrası tablo içerisinde cumhur, halk ve millet sözcüklerinden “toplum” anlamında kullanılanlar -/+ 5 eşdizimlilikleri ile verilmiştir. Bu verilerin sayıca fazla olması nedeni ile her grup için 10 örnek listelenmiştir. Beşer yıllık veri dökümleri tamamlandıktan sonra bir grafik içerisinde 1989-2013 yılları arasındaki tüm verilerin dökümü yapılmıştır. Grafiğin ardından sözcüğün kendi içerisinde değerlendirilmesi verilmiştir. Çalışmanın sonuç kısmında ise cumhur, halk ve millet sözcüklerinin gazetelerdeki kullanımı genel bir değerlendirme ile açıklanmıştır.
Corpus linguistics, which is the computerized field of linguistics, has increased the speed of studies compared to previous years and provided more studies. Corpuses are sets that contain a large number of language data. Conducting grammatical and linguistic studies on these multi-word corpus provides rapid results of research. In this study, the words “public, folk, nation” in the newspaper texts in the Turkish National Corpus consisting of 50 million words were scanned in the written text query. While scanning, newspaper data were divided into 5 years and the data obtained as a result of scanning, used in the context of "society", were evaluated within the scope of the study. Each word was first explained under its own heading with the number of texts, observed frequency and normalized frequency data in the table. Then, the data in the newspaper texts were examined in 5-year periods. In this review, firstly, a screenshot of the information in the Turkish National Corpus was given, and then this data was evaluated. In the table after the evaluation, the words used in the meaning of "society" from the words public, folk and nation are given with -/+ 5 collocations. Due to the large number of these data, 10 samples are listed for each group. After the 5-year data dumps were completed, all the data between 1989 and 2013 were recorded in a graphic. After the graph, the evaluation of the word in itself is given. In the conclusion part of the study, the use of the words public, folk and nation in the newspapers is explained with a general evaluation.