KAMU YÜKÜMLÜLÜĞÜ TARTIŞMASININ GÖLGESİNDE KAYBOLAN ASLİ FAİL KARTALKAYA VAKASI

Karagenç G. K.

III. ANKARA SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER KONGRESİ, Ankara, Türkiye, 30 Ocak 2026, ss.114, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.114
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Ülkemizde, mahalli müşterek ihtiyaçlar, yerel yönetimler tarafından yerine getirilmekte olup 1982 Anayasasının 127. maddesi bu kuruluşları, il özel idaresi, belediye ve köy olarak sayıp sınırlamıştır. Statüsü büyükşehir olan illerde, mülki sınırlar ile büyükşehir belediye sınırları birbirine eşit olduğundan dolayı yerel nitelikteki hizmetler, büyükşehir belediyeleri tarafından yerine getirilirken, büyükşehir olmayan illerimizde, mahalli hizmetler, il özel idareleri ile belediyeler arasında paylaşılmaktadır. Büyükşehir statüsünde olmayan illerimizde; mülki sınırın içerisinde ancak belediye sınırının dışında kalan lokasyonlarda yerel ihtiyaçlar il özel idareleri tarafından yerine getirilirken, belediye sınırları içerisinde ise mahalli hizmetler, belediyeler tarafından yerine getirilmektedir.

 

21 Ocak 2025'te Bolu Kartalkaya Grand Kartal Otelinde meydana gelen yangında 78 yurttaşımız hayatını kaybetmiştir. Olay sonrası hem akademik hem de politik tartışmalar itfaiye hizmetlerinin hangi idari kuruluşun sorumluluğu dahilinde olduğu üzerinden yürütülmüştür. Bu bakış açısı kısmen doğru olmakla birlikte, olayın asli sorumluluğuna ilişkin özel kişilerin, işletmecilerin, sorumluluğunun göz ardı edilmesine yol açmaktadır.

 

1982 Anayasanın 125/7 maddesi, "İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür."  hükmünü amirdir. Bu hüküm uyarınca; idarenin mali sorumluluğu, kusurlu ve kusursuz sorumluluk şeklinde iki alt başlıkta incelenmek olup aynı zamanda denetim sorumluluğunu da kendi içerisinde muhteva eden bir yapıdadır. Kusurlu sorumluluk; objektif, bağımsız, nesnel, bağımsız ve anonim nitelikte olup idarenin asli ve birinci derecede sorumluluk sebebidir. Kusursuz sorumluluk ise idarenin zararda kusurunun olmadığı ancak mevcut zararların karşılanmakla yükümlü olduğu sorumluluk türüdür. Ancak özel kişinin mezkur olaydaki sorumluluğu bu iki başlık kapsamında da değildir.

 

Bu çalışma; Kartalkaya vakası özelinde yaşanan olayların sorumluluğunu, hukuki bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda yöntem olarak idare hukuku araçlarını kullanarak idarenin sorumluluğunu ve kusur düzeyini, ceza hukuku ve çeşitli özel hukuk kavramlarını kullanarak da bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde gözden kaçırılan özel kişinin sorumluluğunu analiz etmeyi hedeflemektedir. Bahsi geçen olaydaki veriler, mevzu hukuk hükümleri ve içtihatlar özelinde incelenerek gelecekteki benzeri lokasyonlardaki itfaiye yapılanmaları için bir model sunulması hedeflenmektedir.


Anahtar Kelimeler: Kartalkaya Yangını, İdarenin Sorumluluğu, Kusurlu Sorumluluk, Kusursuz Sorumluluk,   Özel Kişinin  Sorumluluğu.


In our country, local common needs are met by local administrations, and Article 127 of the 1982 Constitution lists and limits these institutions as provincial special administrations, municipalities, and villages. In provinces with metropolitan status, since the administrative boundaries and the metropolitan municipality boundaries are equal, local services are provided by the metropolitan municipalities, while in provinces without metropolitan status, local services are shared between provincial special administrations and municipalities. In provinces without metropolitan status, local needs in locations within the administrative boundary but outside the municipal boundary are met by the provincial special administrations, while local services within the municipal boundaries are provided by the municipalities.


On January 21, 2025, a fire at the Bolu Kartalkaya Grand Kartal Hotel claimed the lives of 78 of our citizens. Following the incident, both academic and political discussions revolved around which administrative body is responsible for fire services. While this perspective is partially correct, it leads to the neglect of the primary responsibility of private individuals and businesses in relation to the incident.


Article 125/7 of the 1982 Constitution stipulates that "The administration is obliged to compensate for the damage arising from its own actions and procedures." According to this provision, the financial responsibility of the administration is examined under two subheadings: fault-based and strict liability, and also encompasses supervisory responsibility. Fault-based liability is objective, independent, impartial, and anonymous in nature, and is the primary and first-degree cause of liability for the administration. Strict liability, on the other hand, is the type of liability where the administration is not at fault in the damage but is obliged to compensate for the existing damages. However, the responsibility of the private individual in the aforementioned incident does not fall under either of these two headings.


This study aims to examine the responsibility for the events in the Kartalkaya case from a legal perspective. In this context, the aim is to analyze the responsibility and level of fault of the administration by using administrative law tools, and to analyze the responsibility of the private individual, which may have been consciously or unconsciously overlooked, by using criminal law and various private law concepts. By examining the data in the aforementioned case in the context of relevant legal provisions and case law, the goal is to present a model for fire department structures in similar locations in the future.

Keywords: Kartalkaya Fire, Administrative Liability, Fault-Based Liability, Strict Liability, Private Liability.