Türkiye'de katma değer vergisi tevkifatı ve vergi idaresinin takdir yetkisi

Katma değer vergisi, üretimden tüketim aşamasına kadar geçen her safhada her üretici tarafından ürüne eklenen ek değerin vergilendirilmesi şeklinde karşımıza çıkmakta olup vergi yükünü dağıtması, tarafsızlığı ve etkinliği ile en gelişmiş harcama vergisi olarak kabul edilmektedir. Katma değer vergisinde vergi güvenliğinin, vergi sorumluluğunun görünümü olan tevkifat uygulaması ile sağlanması hedeflenmektedir. Katma değer vergisinde vergi güvenliği, vergi sorumluluğunun bir görünümü olan tevkifat müessesesi ile sağlanmaktadır. Bu doğrultuda, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda, belirlenen koşullar ve gerekli görülen diğer hallerde tevkifat uygulaması yapılabileceğine dair Hazine ve Maliye Bakanlığına takdir yetkisi tanınmıştır. Takdir yetkisi, kamu yararının sağlanması amacıyla idareye tanınan hareket serbestisini ifade etmektedir. Vergi idaresinin takdir yetkisiyle donatılması, etkin vergi sisteminin ancak teknik bilgi ve uzmanlık ile sağlanabileceği düşüncesinin ve vergilendirmede ayrıntılı düzenlemelere duyulan ihtiyacın doğal bir yansımasıdır. Öte yandan, takdir yetkisinin hukuk normlarının ve hukukun genel ilkeleri ile vergilendirme ilkelerinin dışına çıkılarak kullanılamayacağı ifade edilmektedir. Tevkifat usulü için tanınan takdir yetkisinin de bu sınırlara riayet edilerek kullanılması gerekmektedir. Çalışmamız kapsamında katma değer vergisinde uygulanan tevkifat usulünün mahiyeti açıklanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kullanılan takdir yetkisinin anayasal vergilendirme ilkeleri ve iktisadi vergilendirme ilkeleri açısından tahlil edilmesi hedeflenmektedir.

Anahtar Kelime: Katma değer vergisi = Value added tax ; Takdir yetkisi = Discretionary power ; Tevkifat = Withholding ; Vergi güvenlik önlemleri = Tax security measures ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi idaresi = Tax administration ; Vergi tevkifatı = Tax witholding ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes