Transtibial Amputelerde Telerehabilitasyon ve Yüz Yüze Spinal Stabilizasyon Eğitimlerinin Yürüyüş Biyomekaniği, Denge ve Eklem Pozisyon Duyusuna Etkilerinin Karşılaştırılması: Randomize Kontrollü, Tek Kör Çalışma
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Doktora Programı, Türkiye
Tez Danışmanı: Bahar Anaforoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu
çalışmanın amacı tek taraflı transtibial amputelerde telerehabilitasyon ve yüz
yüze spinal stabilizasyon eğitimlerinin yürüyüş, denge, denge güveni,
fonksiyonel mobilite, diz ve gövde pozisyon hisleri ile core kas
fonksiyonu ve enduransı üzerine etkisini incelemek ve üçüncü aydaki etkilerini
karşılaştırmaktır.
Çalışmamıza
18-65 yaşlar arasındaki 28
katılımcı dahil edildi. Katılımcılar randomize olarak Telerehabilitasyon ve Yüz
yüze şeklinde iki gruba ayrıldı. Telerehabilitasyon Grubu, sekiz hafta boyunca
haftada üç defa çevrim içi telerehabilitasyon yöntemiyle spinal stabilizasyon
eğitimi alırken, Yüz yüze grup ise aynı süre içerisinde yüz yüze olarak spinal
stabilizasyon eğitimi aldı. Katılımcıların yürüyüşleri, yürüyüş sensörü
kullanılarak zaman-mesafe karakteristikleri, pelvik hareketler ve asimetri
açısından değerlendirildi. Çalışma kapsamında katılımcıların dengeleri “Dört
Kare Adım Testi”, denge güvenleri “Aktivitelere Özgü Denge Güven Ölçeği”,
fonksiyonel mobiliteleri “Alt Ekstremite Protez Kullanıcıları Mobilite Anketi”,
core kas fonksiyonları “The Stabilizer Biofeedback Unit”, core
kas enduransları “McGill Endurans Testleri”, ampute ve sağlam diz ile gövde
pozisyon hisleri dijital inklinometre aracılığıyla değerlendirildi. Tüm
değerlendirmeler, tedavi gruplarını bilmeyen bir değerlendirici tarafından
tedavi öncesi, sonrası ve üçüncü ayda olmak üzere toplamda üç defa
gerçekleştirildi.
İncelenen değişkenler açısından gruplar
arasında anlamlı bir grup*zaman etkileşimi bulunmadı (p>0.05). Ancak yürüyüş
hızı (p<0.001), kadans (p<0.001), sağlam taraf çift adım uzunluğu
(p<0.001), ampute taraf yukarı pelvik tilt (p=0.003), sağlam taraf aşağı yönde
pelvik tilti (p=0.005), Dört Kare Adım Testi (p<0.001), core kas
fonksiyon ve enduransı (p<0.001), Aktivitelere Özgü Denge Güven Ölçeği (p<0.001),
Alt Ekstremite Protez Kullanıcıları Mobilite Anketi (p<0.001), gövde, ampute
diz ve sağlam diz eklem pozisyon hisleri (p<0.001; p<0.001; p=0.019)
değişkenlerinin zamanla tüm katılımcılarda geliştiği belirlendi (p<0.05).
Sonuç olarak, telerehabilitasyon ve
yüz yüze spinal stabilizasyon eğitimlerinin tedavi sonrası ve üçüncü ayda
benzer etkide olduğu ve birbirlerine üstün olmadıkları bulundu. Spinal
stabilizasyon eğitimi ile katılımcıların bazı yürüyüş parametreleri, denge,
denge güveni, fonksiyonel mobilite, eklem pozisyon hisleri, core kas fonksiyon
ve enduransının geliştirilebileceği görüldü. Spinal stabilizasyon eğitimi ile
kazanılan denge, denge güveni ve fonksiyonel mobilite kazanımlarının üçüncü ayda
da sürdürüldüğü görüldü. Bulgularımız göz önünde bulundurulduğunda, ampute
rehabilitasyonunda yüz yüze uygulamanın yapılamayacağı durumlarda
telerehabilitasyon ile spinal stabilizasyon eğitimlerinin kullanılabileceğini
düşünmekteyiz.