Kekemeliği Öz Değerlendirme Ölçeği'nin (the wright and ayre stuttering self-rating profile-WASSP) Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dil Ve Konuşma Terapisi, Türkiye
Tez Danışmanı: Ayşen Köse
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Kekemeliği olan yetişkin bireylerin konuşma akıcılığında yaşadıkları problemler, bireylerin davranış, biliş, duygu ve katılım alanlarını etkileyebilmektedir. Kekemeliği olan yetişkin bireylerin değerlendirmesinde öz değerlendirme araçları önem taşımaktadır. Bütüncül öz değerlendirme araçlarından ilki de The Wright and Ayre Stuttering Self-Rating Profile (WASSP) olarak bildirilmiştir. Bu çalışmada, daha önce 3 dilde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan WASSP ölçeğinin, Türkçe versiyonunun oluşturulması ve bu versiyonunun geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması hedeflenmiştir. Adaptasyon sürecinde Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği prosedür temel alınmıştır. Çalışmaya kekemeliği olan yetişkin 18-54 yaş arasında 120 birey dahil edilmiştir. Katılımcılar ilk değerlendirme ile birlikte Demografik Bilgi Formunu, WASSP-Türkçe Versiyon (WASSP-TR) ölçeğini ve Kısa Form-36 ölçeğini doldurmuştur. Daha sonra okuma ve konuşma esnasında üç yüz sözcük içeren ses kaydı alınmıştır. İlk görüşmeden iki hafta sonra katılımcıların %25'ine, WASSP-TR ölçeği tekrar uygulanmıştır. Ölçeğin geçerlik ve güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla kapsam, yapı ve ölçüt geçerliği, iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenirliği ile puanlayıcılar arası güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. WASSP-TR ölçeğinin Cronbach Alfa değeri 0,858-0,949; test-tekrar test analizinde elde edilen değerlerin 0,765-0,992; madde-toplam korelasyon katsayılarının ise 0,352-0,825 arasında olduğu tespit edilmiştir. WASSP-TR ölçeği ile KF-36 ölçeği arasında orta düzeyde ilişki bulunmuştur. WASSP-TR ile kekemelik şiddet grupları arasında ise pozitif korelasyon saptanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, WASSP-TR ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.